Dit bericht is FAKE (of toch niet?)

fake   stopfake
Hoe weet je of dit bericht geen fake is? En of die hele VOGIN-IP-lezing wellicht een hoax is? Waarschijnlijk omdat je ons vertrouwt. En waarschijnlijk omdat je digitaal geletterd bent. En belangrijker nog: die geletterdheid is waarschijnlijk ook niet alleen digitaal.
Maar kennelijk is dat niet voor iedereen zo makkelijk, als we de recente discussies over fake-nieuws volgen, die rond de Amerikaanse presidentsverkiezingen in een geweldige stroomversnelling zijn geraakt.fakebookDe hoaxes en fake berichten die op Facebook (Fakebook?) gedeeld werden of in Google een hoge ranking kregen, hebben misschien wel bijgedragen aan de uiteindelijke verkiezingsuitslag. dislikeHet maken van dergelijke fake-berichten blijkt zelfs een heuse industrietak te zijn geworden.
Het zou daarom mooi zijn als betrouwbare informatie een stempeltje ”niet fake” zou kunnen krijgen. Zelfs Facebook en Google willen dat intussen wel. Maar het is een beetje te veel om dat allemaal door mensen te laten doen. Nu iedereen het over machine learning heeft, kunnen we een computer misschien wel leren dat voor ons te doen. Dat is nu precies waarmee Srijan Kumar bezig geweest is. Hij heeft onderzocht waaraan hoaxes die in de Wikipedia terecht gekomen zijn, herkend kunnen worden. Dat is nog niet het hele internet en heel wat minder dan alle nieuwtjes op Facebook, maar het is wel al een aardige stap in een mogelijke richting om automatisch onzin te laten herkennen.
We zijn dan ook blij dat Srijan ons op 9 maart daar het een en ander over komt vertellen in zijn lezing: “Disinformation on the Web: Impact, Characteristics, and Detection of Wikipedia Hoaxes”.
[Zie ook deze PDF.]
flatwiki

 

Q&A met Jan Scholtes

Q&A Jan ScholtesIn het komende nummer heeft IP een vijftal vragen gesteld aan Professor Jan Scholtes. Aanleiding was dat zijn bedrijf ook nu weer de zoeksoftware mag leveren voor het doorzoekbaar maken van de presidentiële mailtjes uit de regeerperiode van Barack Obama. Maar Jan is ook nog spreker op de VOGIN-IP-lezing op 9 maart. Lees de vragen en zijn antwoorden HIER in de PDF-versie. Een kleine preview op de dingen die hij ons 9 maart zal komen vertellen.

Henk van Ess op Malta

In de titel van deze post had “op Malta” net zo goed vervangen kunnen worden door “in Oslo”, “in Berlijn”, “in Brussel”, “in Helsinki”, “in Riga”, of nog enkele handenvol andere plaatsen in Europa. Want Henk reist van hot naar her, omdat men overal van hem wil leren hoe je beter kunt zoeken, of dat nu om sociale media gaat of gewoon om Google.
    Maar er had ook kunnen staan: “IN AMSTERDAM“!
Ondanks zijn drukke agenda komt hij namelijk op 9 maart zowel een lezing als een workshop verzorgen. Waarover precies? In elk geval over zoeken. Maar Henk is zo druk met rondreizen dat hij nog niet heeft bedacht waarover hij het bij ons exact gaat hebben in zijn lezing en wat hij exact gaat doen in zijn workshop. Maar interessant en uiterst leerzaam zal het in elk geval worden.

En die @trbrtc in zijn tweet hierboven? Met die Christiaan Triebert waren wij toevallig ook al in overleg om hem naar Amsterdam te laten komen. We houden u op de hoogte of dat lukt …… [zie post van 7 december]

In het gevang met Herbert

De afgelopen twee dagen werd een Hackaton gehouden om iets met Linked Open Erfgoeddata te doen. De voormalige gevangenis aan het Utrechtse Wolvenplein was het (open) toneel voor deze “Hack-a-LOD”. Voor minder hackvaardigen vond vanochtend, in diezelfde gevangenis, aansluitend ook nog een symposium plaats onder de titel ‘Een Web van Erfgoeddata’.

Daar hield ook Herbert van de Sompel een begeesterd verhaal [presentatie] over de ontwikkelingen die het linken naar vooral wetenschappelijk materiaal de afgelopen vijftien jaar had doorgemaakt. En dat in niet geringe mate dankzij de bijdragen die hij daar zelf, met zijn groep in Los Alamos, aan geleverd heeft. Denk maar aan het OAI-PMH protocol voor het harvesten van materiaal uit institutionele repositories. Denk aan ORE-PMH, om ook iets te kunnen doen met digitale objecten die uit meer losse onderdelen bestaan die soms zelfs over verschillende servers verspreid staan. sompel-coverEn denk meer recent aan het Memento protocol dat zijn groep ontwikkeld heeft om moeiteloos en geheel transparant oude versies van webpagina’s uit webarchieven te kunnen ophalen, waarmee bijvoorbeeld link- of reference-rot kan worden tegengegaan.
In het interview met Herbert dat eerder dit jaar in aflevering 3 van IP stond, werd daar ook al uitgebreid op ingegaan.
Jammer dat je vanochtend zijn lezing hebt gemist?
Geen nood!
Herbert van de Sompel is ook keynote spreker op onze VOGIN-IP-lezing op 9 maart. Daar zal hij nog wat meer over dit soort onderwerpen kunnen uitwijden.

Meer sprekers

Zes weken geleden konden we al onze eerste sprekers aankondigen. Drie mannen.
Intussen kunnen we dat drietal aanvullen met de namen van twee dames:
Agnes Molnar en Karen Blakeman.
agnes2
Agnes Molnar, van oorsprong Hongaarse, is gespecialiseerd in zoeken in Sharepoint systemen en meer in het algemeen in enterprise search. Zij geeft wereldwijd lezingen over dat onderwerp en adviseert ook organisaties bij de keuze van zoeksoftware en het “terugvindbaar” inrichten van systemen. Bij haar gaat het dus primair om interne bronnen.

karen-bw
Karen Blakeman komt uit Engeland en is daar veelgevraagd voor het geven van workshops over allerlei aspecten van zoeken op internet. Komende week bijvoorbeeld – samen met onze eerdere keynotes Phil Bradley en Marydee Ojala – bij ILI2016 in Londen. Haar specialisme is het zoeken naar zakelijke informatie, maar ook de basis Google-technieken horen tot haar standaard repertoire. Bij haar gaat het dus om externe bronnen.

Beide zullen zowel een lezing als een workshop verzorgen.
Houdt onze site in de gaten voor nadere details over de lezingen en workshops die zij op 9 maart zullen verzorgen.

Datum en rugnummers

De VOGIN-IP-lezing 2017 komt er onherroepelijk aan.
De datum ligt vast: donderdag 9 maart 2017.
De eerste drie sprekers hebben intussen al toegezegd:

  • Henk van Ess
  • Herbert van de Sompel
  • Professor Jan Scholtes

sprekers

Die drie namen klinken in elk geval interessant genoeg om de datum nu al vast vrij te houden. En blijf aan de lijn voor verdere mededelingen.

In memoriam Wouter

Het is al weer bijna drie weken geleden dat we werden opgeschrikt door het bericht van het overlijden van Wouter Gerritsma. In de eerste plaats zijn familie, maar zeker ook zijn vakgenoten zijn in verbijstering achtergebleven. Binnen VOGIN, één van de organisaties achter de VOGIN-IP-lezing heeft hij lange tijd een toonaangevende rol gespeeld, vooral bij organisatie en invulling van de tweemaal per jaar gehouden VOGIN-cursus. Ook bij onze lezingen was hij geregeld betrokken. Afgelopen maart nog met een uitstekend beoordeelde workshop over Altmetrics. Met bijgaande, tijdens die workshop gemaakte foto willen we hem graag gedenken.

wouter

Het is onvoorstelbaar dat we het ook bij de VOGIN-IP-lezing voortaan zonder zijn enthousiaste inbreng zullen moeten doen.

Kijk hier voor een uitgebreider In Memoriam.

 

Morgen (en gisteren)

Onverwacht nog een extra bericht, omdat gistermiddag (nog onverwachter) één van onze sprekers meende te moeten afzeggen. Ondanks dat uiterst late tijdstip is het ons gelukt om op die korte termijn nog vervanging te vinden. Niet over hetzelfde onderwerp, zelfs niet over social media, het oorspronkelijke thema van de middagtrack, maar wel uiterst interessant en belangrijk.


Hanna Jochmann-Mannak zal namelijk een lezing verzorgen over het zoekgedrag van kinderen. Die blijken vaak niet goed uit de voeten te kunnen met Google-achtige zoekmachines en de overvloed aan ongelijksoortige informatie op internet.
Hanna is in 2014 op dit onderwerp gepromoveerd aan de Universiteit Twente (“Websites for children: Search strategies and interface design Three studies on children’s search performance and evaluation“). IP had daar destijds ook aandacht aan besteed.
Vorig jaar heeft ze over de internetbehoeften van kinderen een lezing gegeven op het prestigieuze TEDx Amsterdam. Die lezing kun je hierboven al vast bekijken.
Zij is intussen werkzaam voor de Amsterdamse aanbieder van een kinderzoekmachine, WizeNoze.

Factchecken: meer of minder?

In een eerdere post haalden we een bericht uit de Washington Post aan, dat ze ophielden met het factchecken van hoaxes, omdat lezers veel liever in die onzinverhalen bleven geloven. Toch is dat maar één kant van de zaak. Want gisteren verscheen juist een berichtje dat wereldwijd steeds méér feiten gecontroleerd worden.

Factcheck map

Countries with at least one fact-checking initiative are highlighted in green (Data from DRL database) Poynter

Met daarbij dit mooie kaartje met alle landen waar factcheck initiatieven worden genomen. Vooral met verkiezingen op komst is het in de VS populair om uitspraken van presidentskandidaten op hun waarheidsgehalte te controleren. En dat is inderdaad nog wel iets anders dan het debunken van een internet hoax.
In het zojuist aangehaalde bericht van Sebastiaan van der Lubben van gisteren, werd ook gemeld dat in een wereldwijde inventarisatie door Duke University maar twee Nederlandse initiatieven werden genoemd en dat “Nieuwscheckers” van de Universiteit Leiden daarbij ontbrak. Maar een dag later bliijkt die omissie in elk geval al gecorrigeerd. Daar zijn ook wij blij om, want juist één van de mensen achter dat initiatief, Peter Burger, verzorgt bij ons zowel een workshop als een lezing. En dat gaat echt niet alleen over het debunken van hoaxes en broodje-aap verhalen, maar vooral ook over de zoektechnieken die je kunt toepassen om het waarheidsgehalte van allerlei soorten feiten en berichten te controleren.