Keynote over datavisualisaties

Frédérik Ruys – vizualism

Ook een tweede keynote spreker voor 21 maart is vastgelegd. Frédérik Ruys van vizualism komt vertellen over (… inderdaad …) visualiseren. Ook wie Frédérik zelf niet heeft ontmoet, is waarschijnlijk wel al producten van hem tegengekomen. Hij is namelijk degene die de opvallende visualisaties van de VPRO-serie “Nederland van boven” heeft verzorgd.
Frédérik noemt zichzelf datajournalist en informatiearchitect. In die beschrijving komen allerlei voor ons vak belangrijke competenties samen. Nog een nuttige uitspraak op de website van vizualism: “Visualiseren betekent niet het versimpelen van de informatie, maar het verhelderen.”

Eliot Higgins in het nieuws

Onze keynote Eliot Higgins is ineens volop in het nieuws in Nederland.


Zowel NRC als Volkskrant hadden interviews met hem naar aanleiding van de plannen van Bellingcat om een vast kantoor in Nederland te vestigen. Dat is vooral ter ondersteuning van het Internationaal Strafhof in Scheveningen. Maar dat kantoor vormt dan ook meteen een uitvalsbasis om hier nog wat makkelijker cursussen te kunnen geven, waarin ze de deelnemers wegwijs maken in hun methoden om gegevens uit tientallen soorten open bronnen, van sociale media tot Google Maps, slim te combineren.

Opmerkelijk is wel dat de Nederlandse kranten Bellingcat consequent een Brits collectief noemen, terwijl het overduidelijk internationaal is, met – naast de inderdaad Britse oprichter – ook al heel lang Nederlandse deelnemers, zoals de in VOGIN-IP-kringen welbekende Christiaan Triebert en Henk van Ess.

Al die publiciteit rond Bellingcat vormt wellicht nog een extra reden om 21 maart zelf naar Eliot Higgins te komen luisteren. Door je nu al voor de VOGIN-IP-lezing aan te melden, ben je in elk geval zeker van een plaats.

Eliot Higgins, oprichter van Bellingcat, verzorgt keynote

Oprichter en (informeel) “directeur” van Bellingcat,
Eliot Higgins komt 21 maart naar Amsterdam

Bellingcat blijft regelmatig in het “echte” nieuws. Naast hun uitgebreide en nog steeds lopende MH17-onderzoeken, zijn daar de coup in Turkije, de strijd in Syrië, bewijsmateriaal voor oorlogsmisdaden in Libye, een executie in Kameroen, gegevens over de moord op Khashoggi en nog veel meer. De meest recente headlines betroffen hun bijdrage aan de identificatie van de daders van de Skripal-vergiftiging, als medewerkers van de geheime dienst van het Russische leger. Maar daarnaast werden en worden nog vele tientallen andere onderzoeken gedaan die lang niet altijd zo uitgebreid in het nieuws komen. En dat allemaal op basis van slimme analyse van informatie uit een veelheid aan open bronnen, waar u en ik ook gebruik van kunnen maken, als we maar weten hoe.
Bellingcat is een collectief waar een groot aantal, voor een belangrijk deel onbetaalde informatiespeurders in samenwerkt. Maar Eliot Higgins is natuurlijk de oprichter en de spil waar alles om draait. We zijn dan ook bijzonder verheugd te kunnen melden dat, na eerdere bijdragen door Christiaan Triebert, nu Eliot Higgins zelf naar de VOGIN-IP-lezing komt.
We zijn heel benieuwd waarmee Bellingcat in maart in het nieuws zal zijn, als Eliot naar Amsterdam komt. Als bezoeker aan de VOGIN-IP-lezing kun je dan in elk geval uit de eerste hand de details daarvan te horen krijgen.

Herbert van de Sompel Chief Innovation Officer bij DANS

Groot nieuws. Herbert van de Sompel, keynote spreker op VOGIN-IP-2017, komt in Nederland werken, bij DANS, het Nederlands instituut voor permanente toegang tot digitale onderzoeksgegevens. Na 16 jaar verbonden te zijn geweest aan het Los Alamos National Laboratory in New Mexico (VS), komt hij nu dus terug naar Europa. Hieronder nemen we een stuk van het nieuwsbericht op de DANS-site over:

…. Sinds 2002 is hij leider van het onderzoeksteam ‘Digital Library Research and Prototyping’ aan het Los Alamos National Laboratory (New Mexico, USA). Hij ligt mede aan de grondslag van veel gebruikte informatie standaarden (onder meer OAI-PMH, OpenURL, OAI-ORE, Memento, NISO/OAI ResourceSync, Web Annotation) en nam deel aan invloedrijk onderzoek naar onder meer alternatieve metrieken voor wetenschappelijke publicaties (MESUR project) en ‘reference rot’ in wetenschappelijke communicatie (Hiberlink project). In 2017 ontving hij de prestigieuze Paul Evan Peters Award voor zijn bijdrages aan duurzame digitale infrastructuur ter ondersteuning van onderwijs en onderzoek.

Van de Sompel was al tweemaal visiting professor bij DANS. DANS-medewerkers beschrijven hem als iemand die het potentieel heeft om dingen die in de internet- en archiefgemeenschap als wenselijk worden gezien ook te laten gebeuren, en dan vaak ook nog op een hele grote schaal.

Van de Sompel: “Mijn recente sabbatical bij DANS is me danig bevallen, dat ik de mogelijkheid om er vast aan de slag te gaan gretig heb aangenomen. Ik kijk er echt naar uit om bij te dragen aan de vele nationale en internationale projecten waarbij DANS is betrokken. Ik hoop ook een aantal van mijn recente initiatieven vanuit DANS verder uit te kunnen bouwen, denk bijvoorbeeld aan Memento Tracer, een innovatieve aanpak voor webarchiveren.”

Nu wordt het nog makkelijker Herbert nog weer een keer als spreker bij VOGIN-IP uit te nodigen.

Big data en data-mining

Iedereen lijkt het dezer dagen over big data te hebben. Daarbij is niet altijd duidelijk hoe big big eigenlijk is. En ook niet of het daarbij over data of misschien ook wel over tekst gaat.

Dat 28 maart over dit thema een workshop wordt gegeven, is hier al eerder aan de orde geweest. Maar dat we er ook een lezing over hebben, bleef nog wat onderbelicht. Laura Hollink van het CWI houdt zich bezig met analyses van grote hoeveelheden tekst. Dat doet ze onder andere in samenwerking met de KB. In bovenstaande video komt dat onder meer aan de orde.
In haar lezing op 28 maart zal ze het vooral hebben over de analyse van verschuivingen in de betekenis en gevoelswaarde van woorden in de loop van de tijd. Hoe uit grote tekstcorpora dergelijke verschuivingen afgeleid kunnen worden. Inzicht daarin is van belang voor een betere werking van zoeksystemen die materiaal uit heel verschillende periodes doorzoeken en ook voor automatische documentclassificatie van dergelijk materiaal. Wie nu al iets over het werk van Laura bij het CWI wil horen (of 28 maart niet bij haar lezing kan zijn), kan nu al vast dit filmpje van eind november vorig jaar bekijken.

Q&A met Ruben Verborgh

Uit het nieuwe nummer van IP (2018/2) een Q&A met keynote spreker Ruben Verborgh
.
Je waarschuwt dat blockchain ineens een hype is die overal bij betrokken wordt, of het nu zinnig is of niet. Maar je geeft ook aan dat in het domein van de informatieprofessional toepassingen mogelijk zijn. Wat zijn in het algemeen voorwaarden waaronder een blockchain-oplossing zinnig is?

Het hoofddoel van blockchain is om bindende akkoorden vast te leggen tussen meerdere partijen, zonder dat daarvoor vertrouwen nodig is in elkaar of in een centrale speler. We noemen dit gedistribueerde consensus. Het omgekeerde geldt echter ook: als partijen elkaar wel vertrouwen, of als ze al een centrale plek erkennen, dan hebben we wellicht geen blockchain nodig – zeker niet als er geen consensus nodig is. Bijvoorbeeld, als jij me een officieel bericht wilt sturen, kan je dit gewoon digitaal handtekenen, zonder blockchain.
Belangrijke randvoorwaarden voor zinnig gebruik zijn dus: meerdere partijen, afwezigheid van vertrouwen of autoriteit, en de noodzaak om tot een gezamenlijke waarheid te komen.

In je keynote ga je het hebben over toepassing van blockchain voor Linked Data. Wat maakt dat het daar dan wel zinnig kan zijn?

Linked Data is inherent ook gedistribueerd: elk stukje data kan op een andere plek staan. Blockchain kan dan nuttig zijn om vertrouwen te creëren in zo’n gedecentraliseerd netwerk van data. Omgekeerd kan Linked Data ook helpen met de beschrijving van data en afspraken binnen een blockchain, of met de interoperabiliteit tussen verschillende soorten blockchains. Dat klinkt nog wat ingewikkeld, maar in mijn lezing zal ik dat verder uitleggen.

Je hebt intussen ook een relatie gelegd met recente ideeën van jezelf en van Herbert van de Sompel voor volledig gedecentraliseerde systemen. Bijvoorbeeld een systeem van persoonlijke “datapods” waar ieder zijn eigen gegevens, publicaties, meningen etc. in kan stoppen *. Kun je hier al uitleggen wat dat met elkaar te maken heeft?

Het Web is op enkele jaren tijd sterk gecentraliseerd geraakt: steeds meer data komt in steeds minder verschillende platformen terecht, zoals bijvoorbeeld in Facebook. Langs de ene kant maakt zoiets een hele waaier aan intelligente services over die data mogelijk. Langs de andere kant zijn we zelf geen eigenaar van die intelligentie, en geven we bovendien ook de controle over onze data op. We kunnen ons dus de vraag stellen of dit een rechtvaardige prijs is.
Het idee achter persoonlijke datapods is dat we elk stukje data dat we genereren, in onze eigen opslagplek stoppen. Die bevat niet alleen data en metadata over onszelf en onze activiteiten, maar ook alle interacties met andere informatie. Als ik bijvoorbeeld een commentaar schrijf bij tekst in iemand anders datapod, dan wordt die commentaar bij mij opgeslagen en krijgt die ander bericht daarvan. De grote uitdaging is om toch een soortgelijke gebruikerservaring te bieden als in een gecentraliseerd systeem, ook al zitten deze stukjes data niet meer in één zo’n centraal platform. Voor de uitwisseling en verwerking van gegevens kunnen blockchains dan vertrouwensverbanden opzetten tussen verschillende persoonlijke datapods, onder meer als garantie voor de betrouwbaarheid en authenticiteit van de links tussen die componenten.

* zie: https://ruben.verborgh.org/blog/2017/12/20/paradigm-shifts-for-the-decentralized-web/
    en https://www.slideshare.net/hvdsomp/paul-evan-peters-lecture/

Dit zijn ze dan

Dit zijn de negen sprekers die 28 maart in acht lezingen aan het woord komen; met linksboven en rechtsonder onze keynote sprekers. In elk geval om te zien is het al een afwisselend gezelschap. Wie preciezer wil weten waar ze het over gaan hebben (en wie ze zijn), moet de teksten op onze lezingenpagina maar eens zorgvuldig doornemen.
Als je bij hun lezingen wilt zijn, moet je je natuurlijk tijdig aanmelden voor deze dag (als je dat niet al gedaan hebt). En daarbij heb je dan nog de moeilijke keuze of je bij een lezingentrack wilt zijn of bij een van de minstens even interessante workshops die je ook nog kunt volgen. Kijk maar naar het programma.
Een ware “embarras du choix” oftewel keuzestress.