Op zoek naar evidence

evidenceOp het KNVI-congres in november verzorgde Wichor Bramer, biomedisch informatiespecialist bij het Erasmus MC, een workshop over systematisch zoeken. De zoekmethoden die op het terrein van de geneeskunde al lang gebruikelijk zijn, kon hij daar bij een breder publiek onder de aandacht brengen. Ook op andere vakgebieden begint “evidence based” zoeken namelijk steeds belangrijker te worden. Al mondt het daar nog zelden uit in “systematic reviews”, in het bovenste laagje van de “evidence pyramide” waarin de opvolgende niveaus van steeds verder gevalideerde en gefilterde informatie vaak worden weergegeven.
In november waren maar blokjes van 40 minuten voor Wichor’s workshop beschikbaar, eigenlijk veel te kort om je echt in die methodiek te verdiepen. Gelukkig is daar op 9 maart wel tijd voor. Wie dan aan zijn workshop deelneemt krijgt in alle rust 2 uur de tijd om deze technieken zelf toe te passen. Als introductie herhalen we hier het interview dat Eric Sieverts in november voor IP met Wichor hield.


De door Wichor toegepaste methodiek is helemaal op Booleaans zoeken gebaseerd. Nu iedereen voorkeur lijkt te hebben voor meer Googliaanse zoekmethoden, wilden we graag zijn argumenten horen om aan die klassieke methode vast te houden.

‘In de medische wereld ligt de nadruk heel sterk op evidence based medicine. Dat betekent dat je bij het zoeken naar informatie eigenlijk geen enkele evidence, dus geen enkele publicatie mag missen. Dat betekent dat je heel gestructureerd moet nadenken wat de kenmerken zijn van de artikelen die je onderzoeksvraag zouden kunnen beantwoorden en die in een precieze zoekvraag moet vertalen. Booleaans zoeken is daarvoor nog altijd de aangewezen methode, met veel OR’s tussen synoniemen, en gebruik van NEAR om preciezer te zoeken dan met alleen maar AND-relaties. Op basis van de systematic reviews waarvoor wij de literatuur bij elkaar zoeken, worden medische beslissingen genomen, waar mensenlevens mee gemoeid zijn. Daarbij mag je niet afgaan op de toevallige relevance ranking van een bepaalde zoekmachine. Dat je voor je uiteindelijke selectie dan meer publicaties moet doornemen, is natuurlijk onvermijdelijk. Ook voor andere vakgebieden is deze manier van zoeken in wezen net zo belangrijk; ook daar begint men meer “evidence based” te werken en wordt het belangrijker weinig te missen.’

Die eigen methodiek rond het Booleaans zoeken, wat houdt die in?

‘Je begint uiteraard met vraaganalyse; wat de meest belangrijke elementen zijn om verder uit te werken. Voordeel bij medische vragen is dat je daarbij kunt uitgaan van thesaurustermen en de synoniemen die de thesaurus biedt. Bij het intikken van je zoekvraag begin je al met haakjes te zetten, voordat je zoektermen daartussen gaat zetten, zodat er met de syntax niets mis kan gaan. Goed kijken wat je met het een wel en met het ander niet vindt, levert weer nieuwe woorden om de zoekvraag uit te breiden. Zo’n zoekvraag kan uiteindelijk uit een combinatie van wel meer dan 200 termen komen te bestaan.’

Voor die systematic reviews zoeken jullie in wel zeven verschillende databases. Zit op jullie terrein niet alles al in Medline/Pubmed of in Embase?

‘Dat we in meer bestanden zoeken heeft niet zo zeer te maken met de dekking van de bestanden die jij noemt, maar met de verschillen in toegekende indextermen, of eventuele full-text doorzoekbaarheid. Zo vind je toch altijd nog wat extra’s. Daarbij maken we wel gebruik van macro’s om een zoekvraag automatisch te vertalen naar de syntax van andere gebruikte zoeksystemen.’

Is die methode ook geschikt voor onderzoekers zelf?

‘Promovendi krijgen een cursus om zo te leren zoeken voor hun eigen onderwerpen. Daarbij stellen we ook onze macro’s beschikbaar. Maar die cursus is niet bedoeld als vervanging van de informatiespecialist. Zelf doen wij 80% van de zoekacties voor systematic reviews – zo’n 200 vragen per jaar. Gewone klinische zoekvragen doen de gebruikers wel grotendeels zelf. Daar ontbreekt ons de tijd voor.’
systematicreviews
Voor dat grote aantal systematic reviews, hebben jullie daarvoor wel voldoende mankracht?

‘Dat lukt wel, doordat ik zo’n vraag, dankzij die standaard methodiek, in gemiddeld 70 minuten afhandel, in plaats van er bijna een week over te doen, zoals hier en daar gebruikelijk is. Vanwege die snelheid is onze methode ook wel een beetje controversieel in de medische informatiewereld. Maar het zijn vooral die methodiek en het gebruik van handige, betrekkelijk simpele macro’s wat ontzettend veel tijd scheelt, maar toch aantoonbaar goede resultaten oplevert. De ervaringen hiermee proberen we ook zo veel mogelijk met anderen te delen, waardoor de reviews van anderen uiteindelijk ook beter worden. En voor zoekacties in andere vakgebieden geldt dat ook. De titel van mijn cursus geeft eigenlijk al aan waar het om gaat: “Improving efficiency and confidence in systematic searching”.’


Dit interview verscheen eerder in IP 2016|08.
Meer informatie over Wichor en zijn workshop is [HIER] te vinden.

Swipe je in

keyboardDoor de kerstvakantie is het sommigen misschien ontgaan, maar de registratie van aanmeldingen voor de VOGIN-IP-lezing is per 1 januari officieel geopend.
Schrijf je dus in – en daarvoor mag je ook op een handiger toetsenbord swipen. Wacht niet te lang met aanmelden, want bij de workshops is maar plaats voor beperkte aantallen belangstellenden. Wie het eerst komt (lees: registreert) het eerst maalt (lees: mee mag doen).
Maar gelukkig zijn er voor te-laatkomers, parallel aan de workshops, ook nog uiterst interessante lezingen – zonder beperking op het aantal toehoorders. Zo maken we je keuze lekker moeilijk.

Een goed 2017

2017-url-groot
De organisatoren van de VOGIN-IP-lezing wensen alle eerdere en toekomstige deelnemers aan het congres heel veel goeds voor 2017. Daarbij spreken we de hoop uit dat je in het nieuwe jaar ook altijd alles zult kunnen vinden.
In elk geval kun je 2017 goed beginnen door je nu al aan te melden voor de VOGIN-IP-lezing. Tot 31 januari profiteer je dan nog van een aantrekkelijk early bird tarief.

Aanmelden

aanmeldenHet is zover. Het programma voor 9 maart is compleet. De officiële inschrijving is vandaag geopend.
Het is een mooi programma geworden (al zeggen we het zelf), met interessante en bijzondere sprekers en leuke en boeiende workshops. Kijk maar bij de beschrijvingen van de lezingen en de workshops. En pak het hele programma erbij om je keuzes te maken.
Op onze aanmeldpagina vind je alle verdere aanwijzingen hoe je kunt inschrijven.

NB: als je gebruik gemaakt hebt van de zeer-vroege-vogel-vooraanmelding, kijk dan even goed naar de speciale aanwijzingen die we je gemaild hebben; die verwijzen naar een speciaal inschrijfformulier waarin je niet al je persoonlijke gegevens hoeft te herhalen.

Dit bericht is FAKE (of toch niet?)

fake   stopfake
Hoe weet je of dit bericht geen fake is? En of die hele VOGIN-IP-lezing wellicht een hoax is? Waarschijnlijk omdat je ons vertrouwt. En waarschijnlijk omdat je digitaal geletterd bent. En belangrijker nog: die geletterdheid is waarschijnlijk ook niet alleen digitaal.
Maar kennelijk is dat niet voor iedereen zo makkelijk, als we de recente discussies over fake-nieuws volgen, die rond de Amerikaanse presidentsverkiezingen in een geweldige stroomversnelling zijn geraakt.fakebookDe hoaxes en fake berichten die op Facebook (Fakebook?) gedeeld werden of in Google een hoge ranking kregen, hebben misschien wel bijgedragen aan de uiteindelijke verkiezingsuitslag. dislikeHet maken van dergelijke fake-berichten blijkt zelfs een heuse industrietak te zijn geworden.
Het zou daarom mooi zijn als betrouwbare informatie een stempeltje ”niet fake” zou kunnen krijgen. Zelfs Facebook en Google willen dat intussen wel. Maar het is een beetje te veel om dat allemaal door mensen te laten doen. Nu iedereen het over machine learning heeft, kunnen we een computer misschien wel leren dat voor ons te doen. Dat is nu precies waarmee Srijan Kumar bezig geweest is. Hij heeft onderzocht waaraan hoaxes die in de Wikipedia terecht gekomen zijn, herkend kunnen worden. Dat is nog niet het hele internet en heel wat minder dan alle nieuwtjes op Facebook, maar het is wel al een aardige stap in een mogelijke richting om automatisch onzin te laten herkennen.
We zijn dan ook blij dat Srijan ons op 9 maart daar het een en ander over komt vertellen in zijn lezing: “Disinformation on the Web: Impact, Characteristics, and Detection of Wikipedia Hoaxes”.
[Zie ook deze PDF.]
flatwiki

 

7-year-old Aleppo girl fact check

bana-washington postGisteren rapporteerde de Washington Post over de onzekerheid of het 7-jarige meisje Bana uit Aleppo dat over de situatie daar twitterde, wel werkelijk in Oost-Aleppo zat. Of dat hele twitter-account van Bana wellicht een hoax was. Een politiek beladen onderwerp, omdat sommige groepen er belang bij hadden het te doen voorkomen dat dit niet echt kon zijn. De Washington Post kwam tot de conclusie dat het wel echt was. Daarvoor baseerden ze zich vooral op het onderzoek dat het Bellingcat collectief naar deze zaak gedaan had.
bana-bellingcatTot die positieve conclusie was Bellingcat vooral gekomen op basis van zorgvuldige analyse van beeldmateriaal – foto’s die bij de tweets zaten en video’s op Periscope. En vooral ook door mapping van die beelden met Google Maps.
banaEn die geolocation techniek is ook precies een van de dingen waar Christiaan Triebert, een Nederlands lid van dat Bellingcat collectief, ons op 9 maart over komt vertellen. Hij laat dan wat meer zien van de diverse methoden die Bellingcat toepast, met gebruikmaking van open bronnen en vrij beschikbare tools. [Zie de outline van zijn lezing].

Nu in Irak, straks in de OBA

Christiaan Triebert

Christiaan Triebert in Iraqi Kurdistan (Twitter, 2 december 2016)

! Breaking !
Een lid van het Bellingcat collectief, Christiaan Triebert (@trbrtc), komt naar de VOGIN-IP-lezing om ons te vertellen over hun onderzoeksmethoden.
Het Bellingcat collectief is bij ons natuurlijk vooral bekend door hun onderzoek naar de MH17 ramp. Maar ze doen nog veel meer onderzoek. Zo zit Christiaan Triebert op dit moment in Irak om niet alleen online, maar ook ter plekke onderzoek te doen.
Maar op 9 maart is hij in elk geval in Amsterdam om ons een kijkje achter de schermen te geven van de methoden waarop Bellingcat – vooral online – onderzoek doet.
christiaan-zaal

Het taxonomistengilde

NaturalisVolgens de Wikipedia zou je Joyce van Aalten geen taxonomist mogen noemen. Taxonomisten zouden alleen de mensen zijn die zorgen dat torren en vlinders systematisch in de laatjes bij Naturalis opgeborgen kunnen worden. Maar onze vakgenoten die weten hoe je informatie het beste in laatjes kunt stoppen, zodat je het ook weer kunt terugvinden, die mag je van ons ook best zo noemen.
En dat geldt bij uitstek voor Joyce. Zij was altijd al specialist op dat gebied. Maar nu is ze ook nog in oktober naar het eerste Europese Taxonomy Boot Camp in Londen geweest.
Op haar blog heeft ze al enthousiast gerapporteerd over haar ervaringen daar.
En minstens even enthousiast zal ze op de komende VOGIN-IP-lezing die ervaringen doorgeven aan de deelnemers aan haar workshop “Informatie vindbaar maken met metadata en taxonomieën”.

Onze lijst met workshops begint trouwens al aardig vorm te krijgen. Vanaf 1 januari zul je je ook eindelijk op kunnen geven voor de workshop(s) van je keuze (zoals die van Joyce). Dus nog even geduld tot het hele programma definitief is.

Q&A met Jan Scholtes

Q&A Jan ScholtesIn het komende nummer heeft IP een vijftal vragen gesteld aan Professor Jan Scholtes. Aanleiding was dat zijn bedrijf ook nu weer de zoeksoftware mag leveren voor het doorzoekbaar maken van de presidentiële mailtjes uit de regeerperiode van Barack Obama. Maar Jan is ook nog spreker op de VOGIN-IP-lezing op 9 maart. Lees de vragen en zijn antwoorden HIER in de PDF-versie. Een kleine preview op de dingen die hij ons 9 maart zal komen vertellen.

Ben je een springbok?

springbok

De SPRINGBOKKEN workshop

een workshop op de VOGIN-IP-lezing door jullie!

Heb je een goed idee? Heb je iets interessants gedaan of voor elkaar gekregen?
Wil je een discussie starten?
De VOGIN-IP-lezing stelt 9 maart een SPRINGBOKKEN workshopruimte beschikbaar!
Geheel in te vullen door een IP-er die het aandurft om te delen.
Niet een buitenlandse spreker, niet een hoogleraar, nee, jullie!
Want de echte kennis over ons vak zit bij jullie!

Naar onze bescheiden mening heeft vrijwel elke IP-er een goed idee, of een leuk project, of een handige methode, of iets ontdekt of geleerd dat zeer de moeite waard is. Maar het komt er niet van om dat te delen met collega’s. Je vraagt je af of het wel zo’n heel goed idee is, of het niet allang bekend is, of ……

Maar dat is zonde. Want we zijn ervan overtuigd dat er veel meer leeft onder onze beroepsgroep dan wordt gecommuniceerd; allerlei zaken die beslist de moeite waard zijn om te delen en over te discussieren. Misschien heb je een idee besproken met je collega’s en nu wil je dat idee ook graag met anderen bespreken. Je legt het idee voor, en discussieert dan samen over de voor- en nadelen. Of je laat de deelnemers hands-on ergens mee kennismaken. Een workshop kan daarvoor een prima omgeving zijn.

We nodigen jullie daarom uit om zelf een workshop te geven. Daarvoor stellen we de SPRINGBOKKEN workshop ter beschikking. Laat ons weten wat je ideeën zijn! Alles dat een beetje te maken heeft met het centrale thema van de VOGIN-IP-lezing – zoeken & vinden – komt in aanmerking!

En het mooiste is:
   – wij zorgen voor de organisatie van je workshop
      (de aankondiging, de aanmeldingen, de ruimte, de techniek),
   – en we geven je ook – als je dat wilt – persoonlijke instructie, hulp en begeleiding
      hoe je die workshop het beste kunt geven, hoe je je deelnemers erbij betrekt.
      Alles om je op je gemak te stellen – als je dat graag wilt tenminste.
springbokken
Nadere gegevens:
  ✔  Workshop ruimte beschikbaar (20 plaatsen in U-vorm)
  ✔  Beamer en presentatiescherm beschikbaar
  ✔  WiFi beschikbaar
  ✔  Maximum aantal deelnemers ca. 20
  ✔  Datum: 9 maart 2017
  ✔  Duur: 2 uur, inclusief pauze en discussie

Stuur voor 28 december je voorstel naar info@voginip.nl. Uiterlijk 31 december beslissen we welk van de ingediende ideeën de Springbokkenworkshop wordt.

Voorstel indienen? Vragen? Geïnteresseerd?
Mail ons op: info@voginip.nl