Terugkijken


Nu de VOGIN-IP-lezing 2019 intussen al weer achter de rug is, kunnen we er nog op terugkijken. Terugkijken op een ons inziens succesvol evenement. Maar ook terugkijken naar wat er op diverse manieren en media van is achtergebleven. Op de terugblikpagina’s staan de tweets die 21 (en 22) maart zijn langsgekomen en verzamelen we de presentaties van sprekers en workshops. Ook komen daar wat foto’s. En we houden in de gaten wat we de komende weken nog meer tegenkomen. Daar zal dus geleidelijk nog meer bijkomen.

We zien je donderdag ….

Voordat de deelnemers aan de VOGIN-IP-lezing woensdag 21 maart – in alle vroegte – naar de OBA afreizen, hebben we voor hen nog een paar punten.

  • De meeste bezoekers zullen de OBA, de Openbare Bibliotheek Amsterdam wel kennen. Zo niet: het is op het Oosterdokseiland, 5 à 10 minuten lopen oost van het Centraal Station. Kijk zonodig nog even op Google Maps; via https://tinyurl.com/OBA-voginip kom je virtueel al op de goede plek uit.
  • De bijeenkomst begint al vroeg. Zorg dus tijdig voor de eerste lezing aanwezig te zijn. Die begint om 9.30 uur. Het is het handigst om met lift of roltrap naar de 6de etage te gaan en daar de trap naar het theater te nemen. Vanwege het grote aantal deelnemers splitsen we halverwege die trap de deelnemers al op alfabet. Bovenaan die trap kun je je badge en verdere paperassen ophalen en vast een kopje koffie nemen.
  • Op je badge staat ook voor welke workshop(s) en/of lezingentrack(s) je hebt ingeschreven. Omdat veel workshops zijn volgeboekt, is het niet mogelijk hiervan af te wijken. Het definitieve programma vind je op https://vogin-ip-lezing.net/programma-2019/. Daarin ook links naar plattegrondjes waarop de locaties van de diverse workshops te vinden zijn. Bij registratie ontvang je die trouwens ook nog in gedrukte vorm.
  • Er is Wifi bij de OBA. We raden je dus dringend aan om een laptop of tablet mee te nemen. Voor het meedoen aan de workshops is dergelijke apparatuur zelfs onontbeerlijk. En verder kun je natuurlijk je aantekeningen rechtstreeks in de cloud maken en via sociale media ervaringen uitwisselen met andere deelnemers en thuisblijvers op de hoogte houden.
    Er is al een hashtag #voginip afgesproken. Lekker kort, zonder jaartal, omdat het vanzelfsprekend is dat het nu om de aflevering van dit jaar gaat. En als je je nu al aanmeldt bij Twubs, dan kun je straks gemakkelijk aan alle Twitterdiscussies deelnemen: http://twubs.com/voginip
  • In de pauzes kun je in de foyer op de 7de etage bij de stands (=tafels) van onze sponsoren terecht. Ook zullen op monitoren promotiefilmpjes van twee van hen afgespeeld worden. De lunch wordt op zowel de 6de als de 7de etage geserveerd.
  • Na afloop van het programma bieden we je nog een borrel met hapjes aan, om daarbij na te praten en te netwerken. Loop na de laatste spreker dus niet meteen weg. En laat het thuisfront ook weten dat het iets later kan worden, want we mogen tot 7 uur blijven.

Geld voor Nieuwscheckers


Factchecking is al een paar jaar een hot topic bij de VOGIN-IP-lezing. Al voor het derde jaar hebben we een drukbezochte workshop over dit onderwerp. Dit jaar weer te verzorgen door Alexander Pleijter. Hij is ook één van de drijvende krachten achter Nieuwscheckers, het factcheckproject van de afdeling Journalistiek en Nieuwe Media van de Universiteit Leiden.
Rond de komende Europese verkiezingen willen Alexander Pleijter en Peter Burger de factcheck-activiteiten met Nieuwscheckers nu wat stelselmatiger kunnen aanpakken. Want, zoals zij zelf zeggen:

Op 23 mei zijn de verkiezingen voor het Europees parlement. Ook dan willen we graag volle bak uitspraken checken van politici. En van anderen die zich mengen in het publieke debat. Omdat het voor verkiezingen heel belangrijk is om te weten of het klopt wat er allemaal beweerd wordt. Het is naar ons idee essentieel voor een gezonde democratie.

En daarvoor is een meer solide financiële basis nodig. Daarom is de Universiteit Leiden een crowdfunding-initiatief gestart. Of je al dan niet op 21 maart naar Alexander’s workshop gaat, we roepen je op in elk geval ook wat te doneren. Want je ziet hierboven dat er nog wel wat bijdragen nodig zijn om op 2 april hun streefbedrag van €9795 te halen. Vanuit een mogelijk voordelig saldo van de VOGIN-IP-lezing zullen wie in elk geval ook wat bijdragen.

De verbazing van Christiaan


Dat Bellingcat-oprichter Eliot Higgins op 21 maart keynote spreker is, dat is intussen wel genoegzaam bekend. Toch komen we nog een keer op Bellingcat terug. Vorige week hebben ze namelijk maar liefst een half miljoen van de Postcodeloterij gekregen, onder meer te besteden aan hun nieuwe Haagse vestiging en aan de daar te ontplooien activiteiten. Het gezicht van Christiaan Triebert bij het in ontvangst nemen van de buitenmodel cheque, was zelf ook al goud waard.
Het in onze ogen flinke bedrag van £1500 dat we twee jaar geleden vanuit de VOGIN-IP-lezing hebben bijgedragen aan Bellingcat’s toenmalige crowdfunding-actie (plus gelijke bedragen uit VOGIN-fonds en GO-fonds), valt natuurlijk geheel in het niet bij deze gift. Maar misschien waren die bijdragen wel al de zaadjes waaruit dit verdere succes gegroeid is.

Daan Odijk werkt graag met rijke content

Wordt gepubliceerd in IP 2019 nr. 2 [image]

Daan Odijk is lead data scientist bij RTL en promoveerde op een onderzoek naar algoritmes die zoeken naar nieuws. Tijdens de VOGIN-IP-lezing op 21 maart zal hij meer vertellen over de datatoepassingen die hij met zijn afdeling ontwikkelt.

Destijds bij Blendle werkte je aan gepersonaliseerde nieuwsbrieven, nu bij RTL lijkt dat weer het geval. Ben je gewoon doorgegaan met hetzelfde of is er toch wel verschil?
‘Mijn rol bij RTL is heel breed. Ik leid een team van data scientists en engineers die werken aan data-gedreven producten voor heel RTL. Een deel daarvan is personalisatie, maar er is heel veel meer, zoals bijvoorbeeld het voorspellen van kijkcijfers op tv en online of een diep directe interactie met consumenten, dat was waar ik bij Blendle plezier aan beleefde en nu bij RTL op een nog grotere schaal weer.‘

Personalisatie op basis van klikgedrag kan maken dat de lezer in een filterbubbel terecht komt. Hoe probeer je dat te voorkomen?
‘Het risico dat mensen alleen maar nieuws te lezen krijgen dat bij hun eigen wereldbeeld past heb je niet alleen bij personalisatie. Ook de keuze voor een krant (denk aan de verzuiling) en het promoten van populaire artikelen beperken de nieuwsconsumptie.‘
‘Ik vind het daarom belangrijk om nieuwspersonalisatie in nauwe samenwerking met de redactie te doen. Het aanbevelen van nieuws brengt een verantwoordelijkheid mee om bewust met deze risico’s om te gaan. Met de Universiteit van Amsterdam werken we daarom aan een onderzoeksproject (zie tinyurl.com/y4dtbsqz) om diversiteit in nieuwsaanbeveling beter meetbaar te maken.‘
‘Uiteindelijk maakt algoritmische personalisatie het juist mogelijk hier bewustere keuzes in te maken. In het wetenschappelijk onderzoek zien we dat personalisatie een positief effect kan hebben op de diversiteit aan aanbevelingen, vergeleken met bijvoorbeeld populair nieuws. Zo zagen we bij Blendle dat algoritmes om diversiteit in aanbevelingen te stimuleren zelfs op de lange termijn positief effect hadden op leesgedrag.‘

Heb je in je dagelijks werk nog voldoende gelegenheid om de snelle ontwikkelingen op jouw terrein te volgen en die ook in de praktijk toe te passen?
‘Jazeker. We zijn open over wat we doen en mijn vakgenoten bij andere mediabedrijven gelukkig ook. Daardoor leren we van elkaar en werken we samen met De Persgroep en het FD aan bijvoorbeeld open source tools voor het analyseren van tekst (github.com/rtl-nl/textpipe).’
‘Zelf kom ik maar beperkt toe aan het toepassen van nieuwe ontwikkelingen. Maar ik geef het team graag ruimte om nieuwe ontwikkelingen zelf uit te proberen. Daarnaast werken we veel samen met de universiteit en er lopen altijd wel studenten stage die frisse ideeën en technieken meebrengen.‘

RTL heeft destijds een aardige bijdrage ontvangen uit Google’s “Digital News Innovation Fund”. Heb jij daar ook van kunnen profiteren?
‘Ik was de aanvrager. Het idee is dat we, samen met de datajournalisten van RTL Nieuws, lokale nieuwsberichten gaan generen op basis van data. Waar een datajournalist nu een artikel schrijft met landelijk trends en eventueel een kaartje opneemt met lokale cijfers, willen we dat in dit project omdraaien. We genereren dan bijvoorbeeld een artikel over de veiligheid rondom de school bij jou om de hoek, dat leest alsof het handgeschreven is, maar eigenlijk een samenwerking is tussen journalist en algoritme.‘

Wat wordt de belangrijkste takeaway van je verhaal op de VOGIN-IP-lezing?
‘Ik wil laten zien waarom RTL, als mediabedrijf in transitie, een prachtige plek is om data science te bedrijven.‘

Bellingcat in Nederland

SKUP 2015
Eliot Higgins
Foto: Marius Nyheim Kristoffersen

Als lezer van deze blog wist je natuurlijk al dat Bellingcat, in de persoon van oprichter Eliot Higgins, op 21 maart in de OBA is om daar een keynote voor de VOGIN-IP-lezing te verzorgen. Dat Bellingcat als organisatie zich bovendien in Nederland vestigt, werd hier ook al eerder gemeld. Toch komen we daar nog even op terug omdat Eliot recent een hele thread van Twitterberichten gewijd heeft aan allerlei nieuwtjes , waaronder meer duidelijkheid over wat ze in Den Haag gaan doen. Hieronder de belangrijkste punten uit die thread van 17 februari:

Hopefully by the end of Spring we’ll have the new Bellingcat office in The Hague open and operational, which will be the centre of two new major projects, focused on Yemen and local training in The Netherlands.

With The Netherlands training project we’ll be running workshops to train locals from a wide variety of backgrounds, both social and professional, to work on projects that have an impact on their own lives, building a Dutch community of open source investigators.

And on Yemen we’ve been working to develop a systematic process of investigation and archiving of open source material focused on the use of our work in courts, both local and international, but with wider applications to different fields, including advocacy and journalism.

My hope is that by the end of 2019 we’ll have a complete process for the investigation & archiving open source material up to a standard that can be used by local & international courts that can be rapidly deployed internally to new conflicts, & shared with other organisations.

While we’re aiming for a standard that can be used in justice and accountability, the evidence and analysis we gather will also be used for other areas, such as journalism and advocacy. It’s all about creating a solid base that grows a variety of projects and outcomes.

We’re also looking at producing a podcast series about our MH17 investigation ahead of the 5th anniversary, and there’s also some other big things, some more personal to me, we’ll be announcing in the coming weeks.

If everything works out we’ll be making huge advancements in how open source investigation is used, developing incredibly archiving systems to make verified conflict information available to those who need it, and spreading what we’ve learnt to other organisations.

By the start of March we’ll have 16 full time members of staff working for Bellingcat, and we’re focusing on hiring staff for our Yemen research projects and admin staff. We’ll also have a 50/50 gender split in our staff, something I hope to sustain as we grow.

Als er niet toch al aanleiding was om 21 maart Eliot in Amsterdam te komen beluisteren, dan is dat er nu dus zeker.

SEO voor IPers

CC @aaranged

Zoekmachineoptimalisatie (in het Engels SEO) wordt vaak gezien als iets voor marketingmensen. Toch was daar ook voor informatieprofessionals altijd wel al iets te halen. Zo zochten die SEO-mensen druk naar de factoren die Google gebruikt voor het ranken van zoekresultaten. En van die factoren wil je als zoekexpert ook wel graag wat weten. Bovendien zaten er omgekeerd informatieprofessionele aspecten aan het bepalen van de termen waarop je wil dat je website gevonden wordt of bij welke zoekwoorden Google jouw site als advertentie moet tonen.

De laatste jaren is die band nog veel sterker geworden. Zoekmachines, met Google voorop, zetten erop in om zo veel mogelijk al concrete antwoorden te geven op zoekvragen. Dat kan onder meer door in de zoekresultaten (in de SERP) al feitelijke gegevens uit de gevonden webpagina’s te tonen, in de vorm van zogenaamde rich results (vroeger rich snippets). Het kan ook in de vorm van “featured snippets” of “answer boxes“, aan websites ontleende blokjes tekst met uitleg of antwoord bij je zoekvraag, die Google steeds vaker boven de gewone zoekresultaten laat zien. Dus op positie 0 – helemaal het summum voor een SEOer.

Daarvoor is nodig dat Google weet wat de aard of betekenis van informatie in webpagina’s is. En daarvoor helpt als in die webpagina’s al gestructureerde informatie – “structured data” – wordt toegevoegd. In feite een variant op de metadata en ontsluiting waar informatieprofessionals zich al van oudsher mee bezig houden. Schema.org is het schema of de ontologie die daarvoor steeds meer gebruikt wordt en die – belangrijker nog – ook door zoekmachines als Google, Bing en Yandex begrepen wordt. Met entities en hun properties beschrijven ze in feite de inhoud van een webpagina in de vorm van RDF tripels. Er zijn intussen al vele miljarden pagina’s met dergelijke codering.

Een paar voorbeelden van soorten documenten en van gegevens die daarbinnen herkend worden, zijn factchecks (die Google daardoor hoger laat scoren), Q&A pagina’s, datasets, recepten, reviews en ratings, openingstijden, bedrijfsnamen, producten, personen, enz. Wie meer wil weten kan bijvoorbeeld deze gids bekijken: https://yoast.com/structured-data-schema-ultimate-guide/

OF:   je kan natuurlijk naar de workshop van Hugo Benne gaan, die op de VOGIN-IP-lezing “SEO voor IPers” behandelt.

Wat gebeurt er in maart?


Dit jaar staan er in maart wel heel veel belangrijke gebeurtenissen op de kalender:

11 maart – wereld loodgietersdag
14 maart – π-dag
15 maart – nationale onderwijsstaking
17 maart – St. Patricks Day
20 maart – verkiezingen proviciale staten
20 maart – (22.58 uur) begin van de lente
21 maart – VOGIN-IP-lezing
29 maart – Brexit

Aan u om te bepalen welke daarvan u het belangrijkst vindt.

100 jaar OBA

#VOGINIP al 5 jaar bij de OBA
OBA al 100 jaar in AMSTERDAM


In het kader van 100 jaar OBA is het vanaf 8 februari 100 dagen feest bij de OBA.
Op 21 maart, als de VOGIN-IP-lezing voor de vijfde keer naar de OBA komt, is het dus nog steeds feest. (Terwijl #voginip op zichzelf ook altijd al een feestje is …..)
Voor dat OBA-feest is ook een jubileumboek uitgekomen, “Amsterdammers en hun bibliotheek“. Als je 21 maart toch al bij de OBA bent, kun je het daar ook aanschaffen.
Die 100 dagen feest zijn trouwens niet alleen in de vestiging op het Oosterdokseiland. Voor het hele feestprogramma, ook elders in de stad, moet je verder maar op de OBA-site kijken. (Maar voor het programma van #voginip natuurlijk op deze site.)

Als opwarmertje hieronder nog een foto uit het jubileumboek.

 
[Zie recensie in NRC]

Hoezo een knowledge graph?

Dat inhoudelijke ontsluiting nuttig is om informatie makkelijker vindbaar te maken voor klanten of voor andere geïnteresseerden, dat weet elke IP’er wel. Dat je daarvoor een taxonomie of een thesaurus kunt gebruiken is niets nieuws. Met een Knowledge Graph ligt dat nog wat anders. Vaak wordt zoiets nog gezien als het speeltje van Google, waarmee ze proberen concrete antwoorden op onze zoekvragen te geven. En eigenlijk ook een beetje als een tech-hype.
Toch zijn er steeds meer organisaties die hun eigen Enterprise Knowledge Graph ontwikkelen, omdat ze daar allerlei voordelen in zien. En die voordelen variëren van betere toegankelijkheid van hun informatie tot het krijgen van beter overzicht over hun eigen producten en de onderlinge relaties daartussen. Het is dus niet voor niets dat in ons programma zowel een lezing als een workshop aan dit onderwerp gewijd zijn.

In de workshop van Joyce van Aalten en Daphne Shinn leer je niet alleen hoe een Knowledge Graph werkt, maar ook hoe je er zelf een maakt – hands-on. Heel praktisch gericht dus.
In de lezing van Paula Kassenaar gaat het er vooral om hoe bij Zalando zo’n Knowledge Graph gebruikt wordt. Zowel ten behoeve van de klanten, zodat die makkelijker de producten kunnen vinden waar ze in geïnteresseerd zijn, als ten behoeve van het bedrijf zelf, om alle informatie over haar producten bij de hand te hebben. En uiteraard komt ook aan de orde hoe ze dat bij Zalando hebben aangepakt en hoe daar de graph wordt onderhouden.
Deze twee invalshoeken kun je ook nog combineren door ‘s ochtends de lezingen te bezoeken en ‘s middags naar die workshop te gaan.