Door omstandigheden is Daniëlla Wagemans helaas verhinderd om de workshop te verzorgen die in het oorspronkelijke programma vermeld stond.
We zijn blij dat we een vervanger hebben kunnen vinden: Dustin Sajoe van de Thorbecke Academie, Stenden Hogeschool Leeuwarden. Hij zal globaal de oorspronkelijke opzet van de workshop aanhouden. Toen Daniëlla over deze vervanging hoorde, schreef zij ons:
“Met Dustin Sajoe hebben jullie écht een sterke vervanger. Dat is een uitstekende keuze. Hij past inhoudelijk goed bij het onderwerp en ik ben ervan overtuigd dat hij er een waardevolle sessie van zal maken”.
Degenen die zich al voor de workshop van Daniëlla hadden aangemeld, hebben we niettemin bericht gestuurd dat ze zich alsnog kunnen inschrijven voor een andere workshop uit het middagprogramma of voor het lezingentrack in de middag. Zo’n inschrijving wordt dan automatisch als vervangende keuze geregistreerd.
Prompten zonder zelf te hoeven prompten
Vorige week was Henk van Ess een van de sprekers op VOGIN’s “omgevingscongres”. Daar liet hij zien hoe je met AI AI kunt genereren – onder meer hoe je kunt “prompten” zonder zelf te hoeven prompten. Hij liet al weten dat hij op 9 april bij de VOGIN-IP-lezing aanwezig zal zijn om dat ook te laten zien.
Welke workshop kies je?
“AI” en “informatievaardigheid” zijn dit keer populaire onderwerpen voor de VOGIN-IP workshops. Maar liefst vier van de elf workshops hebben dit als thema. Dat maakt het voor deelnemers misschien lastig om te kiezen voor welk van die workshops ze zich zullen aanmelden. Hoewel dit vorig jaar ook al een beetje speelde met de workshops van Sjoukje van der Werf (AI in literatuuronderzoek: ontwikkelingen en praktische toepassingen) en die van Peter Becker & Jos van Helvoort (Informatievaardigheden in tijden van generatieve AI), is dat dit keer nog sterker het geval.
Nu is het zeker zo dat, ook al hebben workshops hetzelfde hoofdthema (AI voor informatieonderzoek), de nadruk in de afzonderlijke workshops vrijwel zeker op uiteenlopende aspecten zal komen te liggen. Daarom hebben we hieronder een poging gedaan om van de vier workshops waar dit nu concreet speelt, aan te geven waar ze waarschijnlijk de meeste nadruk op zullen leggen. Dat maakt het hopelijk makkelijker in te schatten welke van die vier naar verwachting het beste je scholingsbehoefte zal bevredigen.
| Workshops over AI voor informatieonderzoek |
Aspect waar workshop vooral nadruk op legt |
|
Peter Becker & Jos van Helvoort Informatievaardigheden in tijden van generatieve AI |
Betekenis en rol van AI voor klassieke informatievaardigheden |
|
Wichor Bramer, Sjoerd Beelen & Tale Evenhuis Balanceren tussen belofte en bedreiging: AI-discussie in de praktijk |
Toepassing van AI voor een systematic review-achtige aanpak. |
|
Anna-Lena Hoh Kritische evaluatie van GenAI-output voor literatuuronderzoek |
Hoe bevraag je AI chatbots voor het doen van literatuuronderzoek en hoe leer je dat anderen? |
|
Margot Verleg AI bij literatuuronderzoek in de wetenschap |
AI-tools voor informatieonderzoek; welke waarvoor te gebruiken |
De inschrijving is geopend
AI, Digitale Soevereiniteit & Toekomst van de Informatieprofessional
[Uit de VOGIN-IP Nieuwsbrief van 20 januari]
VOGIN-IP brengt op 9 april in de OBA in Amsterdam experts en professionals samen om je te inspireren, concrete tools aan te reiken en je netwerk te versterken.
In een wereld waar AI ons vak fundamenteel verandert en geopolitieke spanningen onze digitale onafhankelijkheid bedreigen, staat één vraag centraal: hoe blijf jij relevant?
Waarom je erbij wilt zijn?
🎯 Twee van onze keynotes die impact maken:
- Martijn Kleppe en Astrid van Wesenbeeck (KB): Hoe AI de informatievoorziening democratiseert
De KB maakt de transitie van dienstverlening voor wetenschappers naar toegankelijke informatie voor iedereen. Ontdek hoe taalmodellen zoals WijsNL complexe kennis vertalen naar begrijpelijke samenvattingen. - Felienne Hermans (VU): De macht achter de code
Hoogleraar, docent en schrijver van een wekelijkse nieuwsbrief over AI. Felienne ontrafelt waarom de digitale wereld zo ondoordringbaar is en wie daar baat bij heeft. Haar keynote wordt kort voor het congres afgestemd op de allernieuwste ontwikkelingen.
🎯 Een van de andere zes lezingen:
- Digitale soevereiniteit begint bij jou

Ellen Mok (Digitale Doetank)
Als oud-AIVD specialist cyberdreigingen legt Ellen uit waarom digitale onafhankelijkheid urgent is. Geen abstract verhaal, maar concrete acties die jij vandaag kunt doen.
🎯 11 Praktische workshops; kies uit workshops over onder meer:
- Literatuuronderzoek in tijden van AI (Wichor Bramer, Sjoerd Beelen & Tale Evenhuis),
- OSINT en kritisch bronnenonderzoek (Daniëlla Wagemans),
- AI-gegenereerde content detecteren (Henk van Ess),
- Obsidian voor kennisorganisatie (Martijn Aslander),
- Grip op collectie-data (Nynke Kuipers),
- en nog meer te vinden op onze website.
Pro-tip: Neem een collega mee en verdeel de workshops. Zo haal je dubbel zoveel kennis uit de dag!

Onze recente posts op BlueSky
Volg ons op BlueSky als je ook nieuwe berichten wilt zien.
BlueSky is nu veel leuker dan Twitter (ik bedoel “X”)
VOGIN-IP-lezing foto-impressie
In het digitale magazine IP #3 was een paar dagen geleden al een vooral visuele impressie van de VOGIN-IP-lezing verschenen. Een tekstuele impressie volgt later nog.
Op jacht naar trollen en desinformatie

Trollenlegers verspreiden op grote schaal desinformatie, en zeker in de laatste jaren is de hoeveelheid exponentieel gestegen. Met zijn bedrijf Trollrensics spoort Robert van der Noordaa deze netwerken op voor overheden en organisaties als de NAVO, zoals hij zal vertellen tijdens de aanstaande VOGIN-IP-lezing. Ondanks het succes voelt hij zich ook nog af en toe een roepende in de woestijn.
[Lees verder in de PDF van dit artikel uit IP|vakblad voor informatieprofessionals, 2025/2]
Europa als beschermer van de digitale democratie

Al sinds het begin van haar carrière ziet José van Dijck de technologische ontwikkelingen elkaar in rap tempo opvolgen. In haar VOGIN-IP keynotelezing pleit de universiteitshoogleraar voor een sterke positie van Europa te midden van grootmachten Amerika en China, door op stevige regulering in te zetten en zuivere alternatieven te ontwikkelen.
[Lees verder in de PDF van dit artikel uit IP|vakblad voor informatieprofessionals, 2025/2]
Anonimiseren is wat anders dan “zwartlakken”

Documenten waar organisaties mee te maken hebben, bevatten vaak een heleboel (privacy)gevoelige gegevens. Dat is zeker het geval bij overheidsorganisaties, maar ook bij heel veel commerciële bedrijven. Vanwege onder andere de AVG moeten die documenten geanonimiseerd en/of gepseudonimiseerd worden, voordat ze verder verwerkt kunnen (en mogen) worden. Dat moet ervoor zorgen dat lezers van die documenten zulke gegevens niet in hun oorspronkelijke vorm te zien krijgen. Maar de tekst moet natuurlijk wel leesbaar en begrijpelijk blijven. De zwartgelakte stukken die regelmatig in het politieke nieuws opduiken, zijn voorbeelden van een wel heel ruwe methode van anonimiseren; gewoon alles zwart maken. Met eisen van leesbaarheid staat die werkwijze op wel heel gespannen voet.
Gezien de hoeveelheid en de omvang van de documenten waarmee organisaties te maken hebben, is het haast ondoenlijk om dit anonimiseren nog handmatig te doen. En – je voelt het al aankomen – ook daarvoor wordt intussen AI ingezet. Daarbij worden technieken als Natural Language Processing (NLP) en Named Entity Recognition (NER) toegepast. Ìn de workshop van Leonard van der Leeden over “beproefde AI-oplossingen voor gegevensbescherming bij overheden” maken deelnemers kennis met de DataMask software (nu onder de naam xxllinc Anonimiseren). Hoe dat in zijn werk gaat wordt onder meer geïllustreerd aan het voorbeeld van het pseudonimiseren van uitspraken van de Hoge Raad.
Leuk dat we bij de VOGIN-IP-lezing nu ook eens een workshop vanuit de juridische praktijk kunnen aanbieden. En het goede nieuws is dat er nog plaatsen vrij zijn.
Wie wordt zelf factchecker?

Facebook houdt op met Factchecken. Alexander Pleijter komt daar in bovenstaand bericht op Bluesky nog weer even op terug. Moet je dat factchecken dus voortaan maar zelf gaan doen, nu socials – en Facebook is niet de enige – daarmee stoppen?
Bij de VOGIN-IP-lezing verzorgde Alexander Pleijter jaarlijks een workshop “Zo word je factchecker”. zodat je het na het volgen van die workshop inderdaad zelf zou moeten kunnen doen. Maar hoe gaat dat verder, nu Alexander gestopt is met het geven van zijn workshop? Gelukkig heeft hij zelf een vervanger gevonden, een collega van hem bij “Nieuwscheckers“. Op 27 maart verzorgt Aafko Boonstra dit langzamerhand klassieke onderdeel uit het VOGIN-IP-programma, zodat je dat factchecken nog steeds zelf kunt gaan doen. En het goede nieuws is dat bij die workshop nog een paar plaatsen vrij zijn. Misschien een aardige oefening om eerst zelf nog even te checken of onze mededeling over die vrije plaatsen fact of fake is.


