De 10de VOGIN-IP-lezing – een terugblik op de vorige negen (2)

Deel 2: Naar de OBA – de grote groei 2015-2017


Gezien de groei van het aantal deelnemers en van vooral het aantal aan te bieden workshops, moest voor 2015 al weer worden uitgekeken naar een nieuwe locatie. Dat werd de OBA op het Oosterdokseiland, met een grote theaterzaal, veel goed geoutilleerde extra ruimtes voor workshops en ook goed bereikbaar zo dichtbij Amsterdam CS. Uiteindelijk kwamen er dat jaar 183 deelnemers – toch nog nauwelijks meer dan de 180 van het jaar ervoor. Niettemin was het wel een mooi gezicht zo’n grote zaal met toch wel heel veel mensen. En nu pasten ze er tenminste allemaal (ruim) in.

Keynote sprekers dat jaar waren de Amerikaan Greg Notess en Piek Vossen, hoogleraar Computationele Lexicologie bij de VU.
Notess was vooral bekend als kritisch volger van de functionaliteit en dekking van allerlei soorten webzoekmachines, waarover hij in de internationale vakbladen publiceerde. In een interview voor IP (en in zijn lezing) sprak hij vooral zijn verontrusting uit dat allerlei interessante zoekmachines verdwenen, terwijl er geen serieuze concurrentie voor Google bijkwam.
 
Taaltechnoloog Piek Vossen had in IP al vragen van ons beantwoord voordat hij in zijn lezing inging op door zijn team ontwikkelde methoden om slimme analyses te doen op de inhoud van grote hoeveelheden vooral zakelijk nieuws zoals bij LexisNexis beschikbaar is. Door uit de tekst daarvan gestructureerde RDF data te genereren, wordt het bijvoorbeeld mogelijk de ontwikkelingen in bepaalde sectoren uit dat nieuws af te leiden.
 

Een andere lezing werd gegeven door Peter Mika van (toen) Yahoo, over de Schema.org standaard, waarvan hij één van de ontwikkelaars was.
Erik Elgersma, verantwoordelijk voor de marktinformatievoorziening van FrieslandCampina, maakte duidelijk dat zo verkregen kennis van de internationale markt tot belangrijk concurrentievoordeel kan leiden.
Daarnaast was er voor het eerst ook een lezing waarin aandacht werd besteed aan methoden van automatische beeldherkenning; en in het bijzonder hoe dat zelfs kan zonder dat een systeem vooraf al van voorbeelden van al benoemde concepten geleerd heeft.

Bij de workshops komen we veel intussen vaste namen tegen: Joyce van Aalten, Bianca Kramer, Jeroen Bosman, Arno Reuser, Boyd Hendriks, Marina Noordegraaf, Frank Huysmans en Eric Sieverts. Nieuw was Ewoud Sanders die voor het eerst slimmer leerde zoeken in Delpher. Verder was Greg Notess, nu hij toch in Nederland was, ook voor een workshop gecharterd.
 

De laatste lezing was nog maar net afgelopen of Arno Reuser en Eric Sieverts moesten komen opdraven in de radiostudio elders in de OBA om live voor zender AmsterdamFM te vertellen over de belangrijke dingen die ze van de sprekers op het congres geleerd hadden. Intussen konden de deelnemers al ontspannen napraten onder het genot van een drankje, een hapje en een muziekje.

 
 
 
Naschrift:
Na deze editie namen we afscheid van Anne Cramwinckel, die de eerste drie jaar onze steun en toeverlaat was bij het organiseren van ons evenement.
De verdere jaren werd Monique de Jong onze vaste assistente.
Met ingang van deze editie werd het oorspronkelijke organiserende team (Peter Evers, Boyd Hendriks en Eric Sieverts) aangevuld met Peter van Gorsel en Arno Reuser.

 


 

In 2016 was het aantal deelnemers nog niet meteen spectaculair toegenomen; het waren er dat jaar 186. Toch zag de zaal er weer lekker vol uit en was het ook druk bij de inschrijving.
 
Eerste keynote spreker was Pieter Cobelens, oud-directeur van de MIVD – en op dit moment toevallig ook weer niet van radio en TV weg te slaan, omdat elke talkshow zijn onomwonden mening over de situatie in Oekraïne wil horen. Vooraf beantwoordde hij voor IP vast drie vragen.
Een andere spreker was Peter Burger, ook al regelmatig in de media, omdat hij expert is op het gebied van hoaxes, nepnieuws en factchecking.
Voor het eerst werd dit jaar ook aandacht besteed aan Social media monitoring (door Mart Evers).
Bij de organisatie was dit keer even grote paniek ontstaan toen kort voor het congres twee sprekers om onduidelijke redenen afzegden, de laatste zelfs maar één dag tevoren. Niettemin lukte het voor beide nog vervangers te vinden. Vooral Hanna Jochmann hielp ons last minute geweldig uit de brand. Zij kwam vertellen over de speciale eisen die gesteld moeten worden aan zoeksystemen voor kinderen.

Voor de workshops was weer een aantal van de gebruikelijke docenten aanwezig. Nieuw was Peter Burger die behalve zijn lezing ook een workshop Fatchecking gaf en de Engelsman Andy Black die eveneens een dubbeloptreden verzorgde, met een workshop over sociale netwerken en hoe je daarin snel de belangrijkste personen kunt identificeren.
Een beetje bijzonder was een workshop in de vorm van een discussie naar aanleiding van een getoonde film. Dat was de documentaire “The Decade of Discovery” die laat zien hoe de vindbaarheid van Amerikaanse overheidsinformatie door een combinatie van techniek en regelgeving dramatisch verbeterd is. Daarin ook veel aandacht voor de “mailtjes van Hillary”.
Dat de workshops een succes waren blijkt wel uit het feit dat ruim voor de datum van het congres de helft van de workshops al was volgeboekt.

Heel tragisch en voor iedereen een enorme schok was het overlijden van Wouter Gerritsma een luttele drie maanden nadat hij bij VOGIN-IP nog succesvol een workshop had verzorgd.
 


 

In 2017 zette de groei eindelijk echt door. Zo zelfs dat de inschrijving voortijdig werd gesloten, uit vrees dat bij de plenaire lezingen deelnemers zouden moeten staan. Het bleef daardoor bij 235 deelnemers.
Keynote sprekers waren Herbert van de Sompel en Henk van Ess. Herbert was toen nog werkzaam bij Los Alamos National Laboratory in New Mexico, maar tijdelijk op “sabbatical” in Nederland. Hij heeft aan de wieg gestaan van een hele reeks van innovaties op ons terrein, zoals onder meer OpenURL link resolving (bijv. in SFX) en de OAI-PMH en ORE-PMH protocollen om metadata uit repositories te ‘harvesten’.
Zijn lezing ging over link-rot en link-roest, het na enige tijd niet meer werken van links naar zelfs wetenschappelijke informatie en vooral over hoe webarchieven zoals Archive.org daar iets aan kunnen doen.
 
Voor veel aanwezigen was dit waarschijnlijk de eerste keer dat ze hoorden van het mede door Herbert ontwikkelde Memento-protocol om van intussen verdwenen of gewijzigde webpagina’s zo ongemerkt en automatisch mogelijk gearchiveerde oude versies te lokaliseren en op te vragen.
En Henk van Ess? Die had een spannende lezing over een onder tijdsdruk uit te voeren webrecherche naar een Jihad-strijder. Zijn workshop ‘s ochtends was een update over Archive.org (wat mooi aansloot bij Herbert van de Sompel) en van de zoekmogelijkheden bij Google en Facebook.
Verder waren er onder meer lezingen van Cees Snoek over zoeken in videomateriaal en van Karen Blakeman over betrouwbare bedrijfsinformatie (ook een workshop daarover trouwens).
Voor het eerst trad Christiaan Triebert – toen van Bellingcat – bij ons op. Die presenteerde een ook al spannende lezing waarin hij de technieken onthulde waarmee hij onder meer de mislukte coup in Turkije had onderzocht. Met dat onderzoek won hij een maand later trouwens de prestigieuze European Press Prize. Een aanleiding voor herhaalde televisieoptredens. Vooral Mathijs van Nieuwkerk nodigde hem graag uit. Overigens waren Christiaan en Henk van Ess elkaar al eerder toevallig tegengekomen bij een evenement op Malta.Missile Launcher En later – nog voor ons congres – waren ze ook al samen in het nieuws naar aanleiding van hun analyses van de beelden van een in Caïro gevonden raketwerper. Daarbij prees Henk Christiaan al aan als “the fastest geolocation tracker in the world“.

Van de workshops werden er hierboven al een paar genoemd. Ondanks dat het er bij elkaar tien waren, waarvan een aantal ook tweemaal werd gegeven, was de helft al ruim voor de congresdag volgeboekt.

De lezing van Christiaan was voor ons nog aanleiding om deel te nemen aan Bellingcat’s toen net lopende crowdfunding actie, te bekostigen uit de (bescheiden) opbrengsten van ons congres. Het was een “alles of niets” actie, waarbij een vastgesteld eindbedrag gehaald moest worden. Door ook het GO-fonds en het VOGIN-fonds hierbij te betrekken, konden wij net het verschil maken en werd het ALLES. De andere 1417 mensen die geld hadden toegezegd moesten daardoor ook allemaal dokken. Van Christiaan kregen we bovendien de toezegging dat hij dan voor VOGIN nog een training van een hele dag zou verzorgen, om de deelnemers wegwijs te maken in de door hem toegepaste technieken om open source materiaal te analyseren, zoals het geolokaliseren van foto’s en video’s.

Dagvoorzitter Peter van Gorsel en Eric Sieverts sluiten de dag af

 
 


Dit was het tweede deel uit een serie van vier. Eerder verscheen:
Deel 1: De eerste twee jaar / 2013–2014
Er volgen ook nog:
Deel 3: Stabilisatie en succes / 2018-2019
Deel 4: Covid 19 gooit roet in het eten / 2020-2021

Vandaag had het zullen zijn


Vandaag 19 maart hadden we met 270 vakgenoten in deze zaal zullen zitten, maar die zaal is helaas leeg gebleven.
Van diverse kanten ontvingen we hartverwarmende reacties op het niet doorgaan van de VOGIN-IP-lezing. Daarvoor onze oprechte dank. Maar voorlopig zijn andere aangelegenheden van heel wat meer belang dan een futiliteit als een afgelast congres.
In onze nieuwsbrief van eergisteren gaven we al aan dat het nog heel onzeker is of en wanneer we dit jaar alsnog iets kunnen organiseren.

En op dit moment is nog allerminst duidelijk wat het vervolgtraject zal zijn. Of het verloop en de aanpak van de huidige pandemie zodanig zal zijn dat later dit jaar al weer een herkansing georganiseerd kan worden, of dat we tot volgend jaar tot VOGIN-IP-2021 moeten wachten. Wel hebben we bij de OBA al een optie genomen voor twee data in oktober: woensdag 14 of donderdag 15 oktober. Maar of we dan al weer zo ver back to normal zullen zijn dat dit realistische data zijn, is maar helemaal de vraag. De Volkskrant citeerde gisteren Hans Heesterbeek, hoogleraar theoretische epidemiologie in Utrecht, over de genomen maatregelen. Die acht het ‘zeker niet ondenkbaar’ dat het openbare leven in de zomer, maar zeker vanaf september opnieuw aan banden wordt gelegd. ‘Je moet niet denken: we nemen even deze maatregelen, en dan zijn we er vanaf’.

De bij de OBA voorlopig gereserveerde data van 14 of 15 oktober zijn dus nog met heel veel onzekerheid omgeven. In dezelfde nieuwsbrief schreven we ook nog over onze keynotespreker Christiaan Triebert die al ruim voor het congres in Nederland was aangekomen, maar nu hier “opgesloten” zit.

Door intussen uitgevaardigde inreisverboden, zit hij nu namelijk voor minstens een maand in Nederland “opgesloten”. Dat levert ons wel enig schuldgevoel op. Hij verblijft intussen bij zijn ouders in Friesland. En zelfs het oorspronkelijk al geplande bezoek aan DWDD a.s.donderdag na zijn beoogde lezing bij ons, gaat waarschijnlijk niet door. Voor zijn werk voor de New York Times maakt het intussen niet veel uit, liet hij ons weten. Want alle medewerkers worden op dit moment geacht vanaf thuis te werken. En dan maakt het ook niet meer uit of “thuis” in Manhattan of in Leeuwarden is. En vanaf allerlei plekken werken was Christiaan in het verleden toch al gewend. Alleen zullen de plantjes waarover hij in het interview met IP vertelde, wel dood zijn tegen de tijd dat hij eindelijk weer naar New York mag afreizen. En …. ondanks deze ervaring zei Christiaan toch wel weer bereid te zijn bij een herkansing opnieuw langs te komen.

Belangstellenden zullen we op deze site en via onze nieuwsbrief op de hoogte houden wanneer er nieuwe ontwikkelingen zijn. De overweldigende belangstelling – het congres was eerder volgeboekt dan enig eerder jaar – is voor ons in elk geval een enorme steun in de rug om naar een herkansing of een vervolg te streven.
Voor nu wensen we iedereen sterkte. Pas intussen goed op jezelf en op elkaar. Als deze nachtmerrie voorbij is, hopen we elkaar dan weer in goede gezondheid terug te zien.

#voginip goes worldwide?


Het is wel leuk dat WordPress – waarop onze website draait – precies bijhoudt hoe vaak en waarvandaan pagina’s geopend worden. Hierboven wat vorige week – inclusief weekend – verzameld is. Dat ziet er wel indrukwekkend uit, met bezoekers uit veertien landen, waarvan de helft buiten Europa. Maar allemaal bij elkaar vormen de niet-Nederlanders nauwelijks 10% van het totaal. Het zijn hoogstens wat toevalstreffers uit zoekmachines en de passerende crawlers van die zoekmachines zelf – daarom waarschijnlijk dat de VS nog redelijk hoog scoren. Er is ook nog nooit iemand uit Korea, HongKong of Mexico naar ons congres gekomen. En behalve wat zuiderburen en een keer een dame uit Portugal, hebben zich ook nooit andere Europeanen ingeschreven. Maar met al die Nederlanders krijgen we de dag gelukkig ook altijd wel vol.

Happy 2020


Het VOGIN-IP-team wenst alle bezoekers van de VOGIN-IP-lezing (en … vooruit … ook alle andere lezers van dit bericht) vredige kerstdagen en een interessant, uitdagend en inspirerend 2020.
En tot de goede voornemens voor 2020 hoort natuurlijk ook een bezoek aan Amsterdam op 19 maart.
Laten we daar vast op toosten.

Joyce, Monique, Marjo, Peter, Arno, Peter, Eric

Nieuwscheckers kunnen aan de gang


We hebben hier al eerder aandacht besteed aan de crowdfunding-actie van de Leidse Nieuwscheckers, om het nieuws rond de komende Europese verkiezingen stelselmatig te kunnen factchecken. Die actie heeft het gehaald. De donaties kwamen wat traag op gang – een week voor de einddatum dacht ik niet dat ze het streefbedrag nog zouden halen. Maar op de einddatum 2 april bleek dat ze er zelfs met ruim een kwart overheen geschoten waren. Alexander Pleijter en Peter Burger kunnen dus nog wat meer factcheckers inhuren dan ze toch al van plan waren, zodat het nieuws nog intensiever gecheckt kan worden. Fijn dat we hier namens de VOGIN-IP-lezing ook een kleine bijdrage aan hebben kunnen leveren.

Terugkijken


Nu de VOGIN-IP-lezing 2019 intussen al weer achter de rug is, kunnen we er nog op terugkijken. Terugkijken op een ons inziens succesvol evenement. Maar ook terugkijken naar wat er op diverse manieren en media van is achtergebleven. Op de terugblikpagina’s staan de tweets die 21 (en 22) maart zijn langsgekomen en verzamelen we de presentaties van sprekers en workshops. Ook komen daar wat foto’s. En we houden in de gaten wat we de komende weken nog meer tegenkomen. Daar zal dus geleidelijk nog meer bijkomen.

Wat gebeurt er in maart?


Dit jaar staan er in maart wel heel veel belangrijke gebeurtenissen op de kalender:

11 maart – wereld loodgietersdag
14 maart – π-dag
15 maart – nationale onderwijsstaking
17 maart – St. Patricks Day
20 maart – verkiezingen proviciale staten
20 maart – (22.58 uur) begin van de lente
21 maart – VOGIN-IP-lezing
29 maart – Brexit

Aan u om te bepalen welke daarvan u het belangrijkst vindt.

Season’s greetings

>
Het VOGIN-IP-team wenst alle – zowel eerdere als toekomstige – bezoekers van de VOGIN-IP-lezing mooie kerstdagen, veel geluk en alle goeds voor 2019.
En tot dat “goeds” hoort op 21 maart natuurlijk ook weer een tochtje naar Amsterdam.
Laten we daar vast op toosten.
 
 
 
Joyce, Monique, Peter, Arno, Peter, Eric

Met #voginip begint de lente

De voorjaarsequinox

Morgen, 21 december, begint de (astronomische) winter. Vanaf dan gaan de dagen weer lengen.
Drie maanden later is het 21 maart. En dan begint de lente al weer.
21 maart zou eigenlijk de dag van de dag-en-nachtevening, de voorjaarsequinox moeten zijn. Maar de baan van de aarde om de zon maakt het soms wat ingewikkelder. Daardoor is het precieze tijdstip waarop de zon recht boven de evenaar staat, komend jaar al op 20 maart om 22.58 uur.
Met de VOGIN-IP-lezing trekken we ons daar echter niets van aan. Die begint gewoon op 21 maart om 9.30 uur. En voor ons is dát het begin van de lente.