VOSviewer: visualisatie van wetenschappelijke netwerken


De wetenschap is bij uitstek een terrein van verbanden en relaties. Relaties tussen auteurs, verbanden tussen onderwerpen, links tussen publicaties, connecties tussen instituten en relaties tussen al dit soort entiteiten onderling. Informatie daarover is al heel lang digitaal beschikbaar en, met de toegenomen populariteit van open access, ook in toenemende mate vrij toegankelijk.
Het in kaart brengen van die verbanden is iets wat je niet meer handmatig moet willen doen. Bij CWTS, Centre for Science and Technology Studies, een onderzoeksinstituut van de Universiteit Leiden, is daar een fraai softwarepakket voor ontwikkeld: VOSviewer.
Gezien de achtergrond van CWTS is VOSviewer primair toegesneden op de analyse van bibliometrische netwerken, maar in feite kan die software ook gebruikt worden om andere soorten netwerken te exploreren en visualiseren. En het goede nieuws is ook nog dat je VOSviewer gratis online kunt gebruiken. Geen wonder dat er over de hele wereld gebruik van gemaakt wordt. Publicaties die de makers over het pakket schreven, hebben dan ook al vele duizenden bibliografische citaties opgeleverd. Dat heeft hoofdontwikkelaar Nees Jan van Eck al een formidabele H-index van 40 bezorgd.

Voor wie wat praktijkervaring wil opdoen met VOSviewer, geeft Nees Jan van Eck op 19 maart op de VOGIN-IP-lezing een workshop over gebruik en mogelijkheden van het pakket.

Arno aan het woord


“stop met Google”

Op de komende VOGIN-IP-lezing dit keer geen workshop van Arno Reuser, en hij geeft ook al geen lezing. Op 19 maart heeft hij helaas al andere verplichtingen. Dat krijg je wanneer je OSINT-goeroe wordt. Maar gelukkig draagt hij, net als voorgaande jaren, nog wel bij aan de totstandkoming van ons programma voor die dag.
Daarom besteden we in deze blog dan maar wat extra aandacht aan hem. En vooral aan de presentatie die hij 30 oktober heeft gegeven op Infosecurity.nl, een vakbeurs en congres over (o.a.) IT-security. De website van Computable besteedt uitgebreid aandacht aan die lezing. Nou klinkt het ook wel uitdagend als je beweert dat mensen beter direct kunnen stoppen met het gebruik van Google. Ook al was dat zeker niet het enige en het belangrijkste dat Arno over OSINT te berde bracht, zo’n opmerking is voor een journalist natuurlijk wel een lekkere binnenkomer. Overigens zal onderstaande quote uit het Computable-verslag voor echte informatiespecialisten en OSINT-experts (en hopelijk ook voor vaste VOGIN-IP-bezoekers) niet zo heel opzienbarend meer zijn.

“Volgens de voormalige MIVD-medewerker kunnen bedrijven en organisaties het meeste profijt hebben van hun inlichtingenwerk als ze commerciële databronnen zoals bijvoorbeeld LexisNexis (digitaal doorzoekbare mediabronnen zoals kranten en magazines) koppelen aan de info van conventionele bibliotheken en informatie die online ook buiten het world wide web beschikbaar is. ‘Dan heb je een fantastische informatiepositie.’

Maar voor een willekeurige lezer van Computable of voor bezoekers aan dat congres sloeg deze boodschap van Arno waarschijnlijk wel in. Naast de hier weergegeven overwegingen van Arno, zijn er overigens nog wel meer argumenten om niet (alleen) op Google te vertrouwen als je professioneel naar informatie op zoek bent. In een latere blogpost zullen we daar nog wel even op terugkomen.

Om de video te bekijken die Computable over Arno heeft gemaakt, hoef je overigens niet noodzakelijkerwijs via de Computable-site, want ze hebben die ook op Youtube gezet. En daardoor is hij ook hieronder rechtstreeks te bekijken en te beluisteren.

Speaker in the spotlight: David Graus

Afgelopen zomer is David Graus gepromoveerd op een proefschrift “Entities of interest : Discovery in digital traces“. Zoals die (onder)titel al aangeeft, heeft hij daarin onderzoek gedaan naar de sporen die we voortdurend op internet achterlaten. Hij ontwikkelde daartoe rekenmethodes om die grote hoeveelheden gegevens (echte “big data”) te analyseren en te exploreren teneinde daar betekenis in te ontdekken. En een van de doelen daarvan is om uiteindelijk op basis van gegevens uit het verleden, iemands toekomstige activiteiten te kunnen voorspellen. Resultaten uit het verleden moeten zo dus wel garantie voor de toekomst gaan bieden.

Onder de kop Deze promovendus weet alles over jouw online voetafdruk schreef het Amsterdamse universiteitsblad Folia over David’s promotie dat hij

“zich met name bewust geworden [is] van de voordelen van het achterlaten van digitale sporen. ‘Mensen zien het als iets negatiefs, maar nemen de positieve dingen voor lief. Het is een transactie. Een site als Google zou veel minder goed werken als het ons gedrag niet zou monitoren.’ “

Op dit soort onderwerpen – en de spanning die er natuurlijk wel is tussen dergelijke personalisatie en privacy – zal David ook ingaan in zijn lezing in het lezingentrack in de ochtend op 28 maart.

Intussen werkt David bij de FD Mediagroep, het bedrijf achter onder meer Het Financieele Dagblad en BNR Nieuwsradio. Ook daar werkt hij aan dit soort onderwerpen, zoals blijkt uit zijn recente artikel op de Company.info-blog over “Machine learning en voorspellende inzichten uit bedrijfsinformatie“.
Vorige week meldde David ook dat een artikel dat hij nog bij de UVA, samen met Daan Odijk en Maarten de Rijke geschreven had, eindelijk in JASIST gepubliceerd was: The birth of collective memories: Analyzing emerging entities in text streams.
En dat is in Open Access! 😉

Wat vond u ervan?

evalDe een vond het allemaal prachtig; de ander had toch nog wel wat klachten over de Wifi, de temperatuur van de thee of het onderwerp van die ene lezing. Hoewel er uit evaluaties zelden gelijkluidende conclusies komen, willen we toch graag weten wat u van de VOGIN-IP-lezing vorige week vond.
Daarom het vriendelijke verzoek om – nu u zich nog herinnert hoe het allemaal was – snel nog even het evaluatieformulier in te vullen. U kunt daar niets mee winnen, maar u bent dan wel verzekerd van onze eeuwige dank. En volgend jaar wordt het dan nog mooier.
[Evaluatieformulier]

Laatste mededelingen

igc-lucht

IGC en de Dam / foto: Remon Rijper – Flickr

Nog een paar mededelingen vooraf aan de VOGIN-IP-lezingen-dag.

  • Er is Wifi bij de Industrieele Groote Club (het gebouw met het spitse groene koepeltje rechts op de foto). U kunt dus gerust een laptop of tablet meenemen om uw aantekeningen rechtstreeks in de cloud te maken. En voor sommige workshops hebben we ook al expliciet aangeraden om eigen apparatuur mee te nemen.
  • Ingang van IGC / Foto: Lauren Rauk - Flickr

    Ingang van IGC / Foto: Lauren Rauk – Flickr

  • Er is al een hashtag #voginip afgesproken. En als u zich nu vast aanmeldt bij Twubs, dan kunt u straks gemakkelijk aan alle  Twitterdiscussies deelnemen: http://twubs.com/voginip
  • De Koninklijke Industrieele Groote Club (waar de dag gehouden wordt) staat aan de Dam. Aan die kant is ook de ingang, achter het hek.
  • Wie toch nog meer aanwijzingen wil, kan op de luchtfoto hieronder klikken om in Google Maps terecht te komen
Click for Google Maps

Click for Google Maps

Noten bij de borrel

TrioNoProblemDonderdag na de lezingen krijgt u geen kale afsluitende borrel aangeboden, maar we doen daar ook nog een bescheiden muziekje bij.
Het veelgevraagde Akoestisch Jazz Trio “No Problem” verzorgt dan live achtergrondmuziek. “No Problem” is een professionele Utrechtse muziekformatie, gespecialiseerd in easylistening-lounge-jazz.
Line up:
Ton Konings op tenor sax;
Jens Larsen op gitaar;
Luciano Poli op contrabas.

Als het weer net zo gezellig wordt als vorig jaar, vrezen we dat we u tegen sluitingstijd met zachte drang naar de uitgang zullen moeten werken.