 Martijn Aslander
Stand-up filosoof en tech-tovenaar Martijn duikt met een flinke dosis humor en hartstocht in de wereld van werk en technologie en de impact ervan op onze samenleving. Zowel op het podium als daarbuiten maakt hij complexe materie toegankelijk en boeiend, zelfs voor mensen die weerstand ervaren op een onderwerp. Als adviseur, auteur en veelgevraagd spreker verbindt Martijn mensen, informatie en ideeën. Het benutten van de collectieve intelligentie van zijn enorme netwerk is daarbij zijn specialiteit.
Martijn probeert de mogelijkheden van de netwerk- en informatiesamenleving optimaal te benutten. Zijn bevindingen en inzichten deelt hij graag met anderen. Martijn is een ware omnivoor als het om informatie gaat. Een kracht én een valkuil, als je niet goed weet hoe je informatie kunt opslaan en terugvinden. ‘Filter failure’ is wat hem betreft dan ook een van de grote problemen van deze tijd. Martijn maakt zich hard om ervoor te zorgen dat bedrijven en organisaties de ‘I’ in IT niet langer vergeten.
Workshop “Starten met Obsidian en verder”
Obsidian helpt je ideeën te verbinden, te structureren en productief te blijven, ongeacht of je nu student bent en je studiemateriaal overzichtelijk wilt organiseren, ondernemer bent en efficiënt projecten wilt beheren, of schrijver die zijn creativiteit wil stroomlijnen.
In deze workshop gaan we aan de slag:
Volledige controle over je eigen kennis – Werk met eenvoudige tekstbestanden, zonder afhankelijkheid van abonnementen of gesloten software.
Slimme notitiekoppelingen voor diepere inzichten – Ontdek verbanden tussen ideeën en bouw een dynamisch kennisnetwerk.
Praktische en toegankelijke gids – Van installatie tot geavanceerde functies zoals Graph View en plug-ins, stap voor stap uitgelegd. Trefwoorden: obsidian
|
 Peter Becker
Peter Becker is docent en programmamanager bij de faculteit IT&Design van De Haagse Hogeschool. Hij publiceerde, samen met collega’s, onder andere het standaardwerk voor informatiespecialisten: ‘Maak het vindbaar’. Momenteel coördineert hij bij de Haagse Hogeschool de post-hbo opleiding voor informatieprofessionals en geeft hij lessen voor GO Opleidingen, waaronder de cursus AI en Informatiebeheer bij de Rijksoverheid.
 Jos van Helvoort
Jos van Helvoort was tot juni 2022 docent-onderzoeker aan de faculteit IT&Design en het lectoraat Duurzame Talentontwikkeling van De Haagse Hogeschool. In 2016 promoveerde hij aan de UvA op een proefschrift over het beoordelen van informatievaardigheden in het hoger onderwijs. Na zijn pensioen geeft hij cursussen voor VOGIN (Online Opsporen van Informatie A, Library Basics) en GO Opleidingen (Maak het Vindbaar).
Workshop “Informatievaardigheden in tijden van generatieve AI”
De opkomst van generatieve AI-tools zoals ChatGPT en Gemini heeft het hoger onderwijs flink opgeschud. Veel informatiespecialisten die daar werken, vroegen zich af: “Zijn onze inspanningen om studenten en docenten informatievaardigheden bij te brengen nu ineens achterhaald?” Nadat het stof enigszins is neergedaald, zien we echter ook de kansen die deze tools bieden. Ze kunnen studenten en docenten ondersteunen bij het effectief gebruik van informatie in hun werk en studie.
Tijdens deze workshop:
- Bespreken we kort het concept en de relevantie van informatievaardigheden, zowel in het hoger onderwijs als in de dagelijkse praktijk van kenniswerkers (zie onderstaande figuur met de 7 stappen voor bronnenonderzoek).
- Verkennen we hoe generieke AI-tools zoals ChatGPT, maar ook tools die meer op de academische omgeving zijn gericht zoals Elicit en Google Scholar Labs, kunnen helpen bij verschillende fasen van het informatieverwerkingsproces. Daarbij gaan we uiteraard in op het zoeken en selecteren van informatie, maar ook op het schrijven / creëren, kiezen van een publicatievorm en het ontvangen van feedback.
- Reflecteren we op de grenzen en ethische aspecten van AI-gebruik.
In deze workshop willen we samen met de deelnemers onderzoeken hoe je generatieve AI-tools gestructureerd kunt inzetten om informatieproblemen op te lossen. Gedurende de workshop werken de deelnemers in kleine groepjes aan een eigen onderzoeksvraag met behulp van Gen AI.
|
 Aafko Boonstra
Aafko Boonstra werkt als promovendus forensische wiskunde aan de Vrije Universiteit van Amsterdam. Sinds begin 2023 schrijft hij voor Nieuwscheckers, het factcheckproject van de Universiteit Leiden.
 Arno van ‘t Hoog’
Arno van ’t Hoog is freelance wetenschapsjournalist en werkt als factchecker bij Nieuwscheckers (Universiteit Leiden), waar hij ook studenten begeleidt bij factchecken en wetenschapsjournalistiek. Hij schrijft voornamelijk over medische en chemische onderwerpen en verder test hij geregeld mogelijkheden van nieuwe technologie, zoals factchecks met chatbots.
Workshop “Zo word je factchecker”
Fake news! Het is inmiddels een gevleugelde term. Als een journalist een fout maakt of een verzonnen bericht rumoer veroorzaakt, dan valt al gauw de term ‘nepnieuws’. Nieuwscheckers houdt zich sinds 2009 bezig met het checken van discutabele nieuwsberichten. Berichten van gerenommeerde media, maar ook van vage clickbaitwebsites. Sinds 2021 maakt Nieuwscheckers deel uit van een Nederlands-Vlaams consortium van factcheckers, nieuwsmedia en onderzoekers dat zich bezighoudt met de bestrijding van desinformatie. In deze workshop gaat het over de diverse kanten van het factchecken: hoe controleer je of nieuws klopt? Welke tools gebruik je daarbij? Hoe ga je te werk? Aan de hand van diverse voorbeelden en opdrachten krijg je een kijkje in de keuken van de factchecker.
|
Wichor Bramer
![]()
Sjoerd Beelen
![]()
Workshop “”
…
|
Henk van Ess
![]() …
Workshop “”
…
|
Anna-Lena Hoh
Anna-Lena Hoh werkt bij de Universiteitsbibliotheek Maastricht als wetenschappelijk informatiespecialist op het gebied van Digital Literacy. Haar werk richt zich op het ontwikkelen van een Digital Literacy-programma voor studenten, met onder andere materialen over het verantwoord omgaan met AI. Op dit moment werkt zij samen met collega’s aan een project over het Zoeken met AI. Zij heeft een achtergrond als docente en onderzoeker in de sociale wetenschappen. Deze achtergrond vormt een goede basis voor een kritische blik op digitale technologie. Deze kritische benadering komt ook duidelijk terug in haar workshops en onderwijsmaterialen.
Workshop “Kritische evaluatie van GenAI-output voor literatuuronderzoek”
Dagelijks verschijnen nieuwe GenAI-tools die beloven het literatuuronderzoek te versnellen. Tegelijkertijd ontbreekt het bij veel van deze tools aan transparantie over het corpus waarin zij zoeken en over de methoden die zij gebruiken voor de selectie en prioritering van bronnen. Ook is vaak onduidelijk hoe deze tools op een verantwoorde manier kunnen worden ingezet.
In deze workshop verkennen wij evaluatiecriteria voor het analyseren van de bruikbaarheid van GenAI in het literatuuronderzoek. Wij gaan in op de voor- en nadelen van literatuur zoeken met GenAI-tools en experimenteren op basis van de gezamenlijk ontwikkelde evaluatiecriteria. Samen analyseren en reflecteren we hoe we GenAI op een verantwoorde manier kunnen inzetten in het informatievaardigheden onderwijs en in onze eigen werkzaamheden.
|
 Babette Knauer
Babette Knauer is Hoofd Communicatie bij de Universiteitsbibliotheek Groningen (UB). In 2022/2023 leidde Babette de transitie van de UB van X naar Mastodon. Het account groeide uit tot een van de grootste institutionele academische Mastodon-accounts van Nederland en wordt intussen versterkt door een PeerTube-videokanaal van de UB. Babettes expertise en advocacy liggen op het snijvlak van open science, digitale autonomie en community-gerichte institutionele communicatie. Ze pleit voor een nieuwe communicatiestandaard bij publieke instellingen – één die niet wordt gedreven door commerciële logica of algoritmische zichtbaarheid, maar door publieke waarden en democratische toegang tot kennis.
 Björn Schreijen
Björn Schrijen is adviseur onderzoek en kennisdeling bij de KB, nationale bibliotheek. Hier is hij betrokken bij onderzoek voor en naar openbare bibliotheken, en deelt hij kennis via diverse kanalen als Bibliotheekinzicht, Bibliotheekblad en het Nationale Bibliotheekcongres. Hiervoor werkte hij als onderzoeker bij de Boekmanstichting, het kenniscentrum voor kunst, cultuur en beleid.
 Frank Huijsmans
Frank Huysmans is adviseur onderzoek bij de KB nationale bibliotheek en zelfstandig onderzoeker en adviseur bij WareKennis. Eerder werkte hij als senior onderzoeker mediagebruik en cultuurdeelname bij het Sociaal en Cultureel Planbureau (SCP) en programmamanager onderzoek en kennisdeling bij het Sectorinstituut openbare bibliotheken (SIOB). Van 2005-2024 was hij deeltijdhoogleraar bibliotheekwetenschap en informatiesamenleving aan de Universiteit van Amsterdam. Het versterken van het publieke domein in de informatievoorziening heeft zijn bijzondere belangstelling.
Workshop ” ‘To boldly go…’: op reis door de Fediverse “
Zelf zit je op Facebook, Instagram, X, TikTok en LinkedIn. De organisatie waar je werkt, zit daar ook. Maar het gaat steeds meer wringen. Je berichten, foto’s en filmpjes kunnen zomaar verdwijnen en zelfs je account kan zonder nadere uitleg worden geblokkeerd. Met tracking cookies en pixels wordt je online leven ook buiten de socialemediaplatforms in kaart gebracht. Je gegevens kunnen zonder jouw toestemming worden gebruikt voor het aanmaken van profielen en het trainen van AI-toepassingen. En van de berichten die je post weet je niet wie van je volgers die te zien krijgen, en of zij daarvoor door haatberichten en desinformatie moeten scrollen.
Voor publiek gefinancierde organisaties is het gebruik van de platforms van Big Tech daarom steeds moeilijker te verdedigen. Gelukkig zijn er alternatieven in de Fediverse die wel op democratische, publieke waarden zijn gestoeld, zoals Mastodon, Friendica, PeerTube en Pixelfed. Deze bottom-up-netwerken maken gebruik van lokale servers die via een open protocol met elkaar in verbinding staan. Individuen en organisaties kunnen zich aanmelden op een server van hun keuze, maar kunnen ook hun eigen server opzetten en daar de huisregels bepalen.
In deze workshop gaan we op reis door de Fediverse. Na een inleiding op de achterliggende principes – trefwoorden: decentraal, interoperabel, autonoom – betreed je zelf het fediversum (vergeet niet je eigen laptop mee te nemen!). Al navigerend krijg je tips en trucs bij het zoeken naar voor jou relevante posts en het converseren met een, enkele of alle anderen. We bespreken de voor- en nadelen van Mastodon en PeerTube als alternatieven voor X/Facebook resp. YouTube. Tot slot gaan we met jullie in gesprek over wat er zoal bij komt kijken – en wat het kan opleveren – als jij of je organisatie een eigen server (‘instance’) zou willen gaan hosten.
|
Marta Kargol
![]() …
Renate Mattiszik
![]() …
Workshop “”
…
|
Nynke Kuipers
![]() …
Workshop “”
…
|
Margot Verleg
 Margot Verleg is medisch informatiespecialist bij het Martini Ziekenhuis in Groningen. Ze is geïnteresseerd over de manier waarop mensen omgaan met informatie en de invloed die informatie heeft op onze wereld. Naast haar werk als informatiespecialist, is Margot ook projectleider AI-geletterdheid, lid van BENEDMO (een expertisenetwerk gericht op desinformatie en fact-checking) en samen met haar man bedenker van medsyntax.org.
Workshop “AI bij literatuuronderzoek in de wetenschap”
Iedereen heeft inmiddels wel te maken met Artificial Intelligence (AI). Het kan ons helpen om taken te automatiseren en werkprocessen efficiënter te maken. In deze workshop verkennen we hoe AI het literatuuronderzoek kan ondersteunen, versnellen en verbeteren. We bespreken niet alleen de voordelen van AI, maar ook de mogelijke risico’s, zoals hallucinaties en de vervuiling van informatie in zoekmachines en databanken.
Wat kun je verwachten?
- Overzicht: Wat weten we uit onderzoek over AI bij literatuuronderzoek?
We bieden een inleiding in de huidige stand van zaken rondom AI-tools die de zoek- en analyseprocessen in de wetenschap verbeteren. Welke tools zijn er en hoe kunnen ze de kwaliteit en efficiëntie van literatuuronderzoek verhogen?
- Kritische blik: Hoe kunnen wij als informatieprofessionals omgaan met hallucinaties in wetenschappelijke databanken en zoekmachines?
Generatieve AI kan onjuiste of verzonnen informatie produceren, ook wel hallucinaties genoemd. Deze hallucinaties kunnen de betrouwbaarheid en integriteit van wetenschappelijke literatuur aantasten. We bespreken de risico’s van hallucinaties, de gevolgen voor wetenschappelijk onderzoek, en hoe je deze vervuiling kunt herkennen en vermijden. We kijken naar voorbeelden en case studies om dit inzichtelijk te maken.
- Support: Hoe kun je onderzoekers, docenten, medewerkers en studenten in jouw instelling ondersteunen? Leer hoe je als informatieprofessional je collega’s kunt begeleiden in het gebruik van AI-tools, van het effectief zoeken naar relevante literatuur tot het interpreteren en herkennen van AI-gegenereerde gegevens. We bespreken praktische vaardigheden om anderen te helpen AI op een verantwoorde manier in te zetten.
Deze workshop biedt een leerzame ervaring, waarin we samen kennis en ervaringen delen. Aan het einde ben je beter voorbereid om AI-tools effectief in te zetten voor literatuuronderzoek en heb je de vaardigheden om de risico’s van hallucinaties in AI-gegenereerde data te herkennen.
|
Daniëlla Wagemans
 Daniëlla Wagemans-Pauli is docent en coördinator OSINT aan de Politieacademie en werkt op het snijvlak van inlichtingenanalyse, bronduiding en maatschappelijke context. Met bijna tien jaar ervaring binnen Defensie en de Politie brengt zij diepgaande kennis mee over het beoordelen van betrouwbaarheid, herkomst en belangen van informatie. Haar academische achtergrond in politicologie (MSc) ondersteunt een scherpe blik op framing, bias en tijdsgeest. In haar onderwijs staan kritisch zoeken, reflectie op de eigen rol van de informatieprofessional en het omgaan met desinformatie centraal, altijd praktisch, interactief en toepasbaar.
Workshop: “De Blinde Vlek – Zelfreflectie in analyse en duiding”
In professionele omgang met informatie ligt de nadruk vaak op zoeken, selecteren en verifiëren. Minder zichtbaar is het persoonlijke perspectief van degene die analyseert. Dat perspectief wordt gevormd door uiteenlopende factoren zoals opleiding, werkervaring, opvoeding, interesses, normen en waarden. Deze invloeden kleuren hoe informatie wordt waargenomen, geïnterpreteerd en geduid.
In deze workshop staat de vraag centraal wat er gebeurt tussen bron en interpretatie. Deelnemers verkennen hoe persoonlijke referentiekaders zowel blinde vlekken kunnen veroorzaken als juist scherpte kunnen toevoegen aan analyse. Wat de één over het hoofd ziet, kan voor de ander betekenisvol zijn. En precies daarin schuilt ook kracht.
Door gezamenlijk naar informatie te kijken en perspectieven naast elkaar te leggen, ontstaat ruimte om aannames te bevragen en interpretaties te verrijken. De workshop nodigt uit tot reflectie en dialoog over context, framing en de invloed van tijdsgeest, zonder te sturen op één juiste uitkomst.
Deelnemers krijgen denk- en reflectiekaders aangereikt die hen helpen om zowel individuele als collectieve perspectieven bewuster te benutten in hun dagelijkse werk met informatie.
|
vogin-ip-lezing 